Kullanıcı girişi
Kullanıcı adımı unuttum
Şifremi unuttum
Giriş yap
UZMANTV'ye Facebook hesabınız ile üye olun

VEYA eposta adresinle üye ol
Zaten üye misin ? Giriş yap

Kullanıcı adı hatırlatma
Kullanıcı adınızı e-posta adresinize gönderebilmemiz için, lütfen e-posta adresinizi yazıp gönder butonuna basın.
Şifre hatırlatma
Şifrenizi e-posta adresinize gönderebilmemiz için, lütfen kullanıcı adınızı ya da kayıt olurken bize verdiğiniz
e-posta adresinizi yazıp gönder butonuna basın.
ya da
İşlem Tamam
Şifrenizi sistemde kayıtlı olan e-posta adresinize gönderdik. Eğer şifre hatırlatma e-postası ulaşmazsa junk/spam klasörünü kontrol etmeniz yerinde olur. Belki yanlışlıkla oraya düşmüştür.

Üye giriş sayfasına git.

Tamam

Yaz İshali

Yaz ishali belirtileri nelerdir?

432
kez izlendi
Puan: 4.00 / 5
Detaylı Açıklama
Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı

İshal, dışkılamanın kıvamının, sıklığının ve miktarının artmasıdır. Genellikle karın ağrısı, bulantı ve huzursuzluk hissi ile birlikte olur ancak ishal her zaman mikrobik demek değildir. Mikrobik olmayan ishaller de vardır. Sıkıntı ile fiziksel veya psikolojik olarak, iklim değişikliği, yer değişikliği, sınav gibi dönemlerde de ishal görülebilir.

İshal nedenleri
- Bakteriler, mikroplar
- Mide bağırsak sorunları
- İklim değişikliği
- Sınav dönemi gibi stresli dönemler
- Psikolojik nedenler

Mikrobik nedenlerle olan ishaller çoğunlukla yaz döneminde görülür. Çünkü yazın insanlar daha çok dış ortamda bulunur. Hava sıcaklığı daha fazladır ve bakteri oluşumuna daha müsait bir ortam vardır. Yiyecekler de kişilerle beraber taşındığı için, yiyecekler dış ortamda, 35 derecenin üzerinde beklediği zaman, besinlerin içerisinde az miktarda olan mikroorganizmalar hızla çoğalmaya başlar. Hem mikrop miktarı, hem de ürettikleri toksinler nedeniyle toksin artışı gerçekleşir. Bunların vücuda alınması, yani dışarıda beklemiş yiyeceklerin vücuda girmesi ile birlikte bağırsaklarda enfeksiyon sonucu ishal ortaya çıkar. 

Besinler 30-35 derecenin üzerine beklediğinde, besinlerin içerisinde az miktarda olan mikroorganizmalar ve toksinler hızla çoğalır; bu durum bağırsaklarda enfeksiyona ve ishale neden olur.

Bu durum ağırlıkla yazın ortaya çıktığında, bizler büyük bir grup ishale yaz ishali deriz. 

İshallerin kışın görülen türleri de olmasına karşın, yazın daha fazla ishal görülür. 

İshal, çoğunlukla 3 yaşın altındaki çocuklarda ve 60 yaşın üzerindeki kişilerde görülür. Çünkü bu yaş grupları mikroorganizmalara ve toksinlere karşı daha duyarlıdır. Bu kişiler yiyecek ve içecek yolu ile bakterileri vücutlarına aldığında belirtiler daha kısa sürede ortaya çıkar, ishal rahatsızlığı daha uzun sürer ve kişilerin genel durumunu daha fazla bozar.  Bu nedenle yaz ishalleri çocuklarda ve yaşlılarda daha dikkatle takip edilmesi gereken ishallerdir. Tedavisi hızlıca yapılmalıdır. 

Yaz ishali belirtileri

İshal, günde 3 defadan daha fazla, normalden daha kıvamlı, püre kıvamından daha akışkan ve miktarı da 200ml, bir küçük pet şişesinden daha fazla miktarda dışkılamadır. Ancak böyle olduğundan ishalden bahsedebiliriz.

Yaz ishalleri çoğunlukla mikrobik ve virütik nedenlerle olur. Yaz döneminde ağırlıkla antibiyotiklerle tedavi edilebilen bakteriler değil, virüsler ishale neden olur. Bunlar da dışarıda beklemiş, üzerindeki bakteriler çoğalmış yiyecek ve içeceklerin tüketilmesi ile gerçekleşir. 

Virüslerin, bakterilerin cinsine ve yiyeceklerin bekleme sürelerine bağlı olmak üzere, 6 saat kadar kısa, 2 gün kadar uzun kuluçka süresi bittikten sonra ishal belirtileri başlar. Bunlar ilk önce mikroorganizmaların cinsine göre değişmekle beraber, genellikle ilk önce bulantı gerçekleşir. Birçok besin zehirlenmesi toksinlerle oluşur. Toksinli olan hastalıklarda ve besin zehirlenmelerinde mide bulantısı ve kusma ilk belirtilerdir. Eğer midede kalmış besinlerin çıkartılması ile vücut tüm bu yiyeceklerden kurtulursa ishal ile devam etmeyebilir ve genellikle toksin hastalıkları, besin zehirlenmeleri bu şekilde gerçekleşir. Ancak yiyecekler mide-bağırsak kısmına geçtiyse ve bağırsaklarda çoğalma başladıysa, bulantı ve kusmayı birkaç saat sonra şiddetli kramp tarzında karın ağrıları ve daha sonra sulu dışkılama izler. Bunlar yine mikroorganizmanın cinsine göre birkaç saat içinde de bitebilir veya günlerce devam edebilir.

Karın ağrılarına ateş eşlik edebilir. Bağırsakların içerisine nüfuz eden bakteriler ve virüslerde ateş mutlaka olur. Ancak ateşin olmaması mikrobik olmadığını göstermez. 

Besin zehirlenmeleri genellikle ateşsizken, bağırsak enfeksiyonları ağırlıkla ateşli gerçekleşir. Bu 37,5 - 38 derecelerle sınırlı kalabildiği gibi bazı bakterilerde, 40 dereceye varan çok daha yüksek ateşler görülebilir. 

İshallerin çoğu kendi kendine geçer. Çok iyi takip edilirse, hasta düzenli olarak sıvı alırsa, kaybedilen sıvı yerine koyulursa ve iyi bir diyet yapılırsa kısa sürede geçer. Ancak bazı ishal rahatsızlıkları hastaneye yatış gerektirecek kadar uzun sürebilir. 

Yaz ishali süresi

Yaz ishalleri her yaş grubunda görülebilir. Bebeklerde, çocuklarda, yetişkinlerde ve yaşlılarda, herhangi bir başka rahatsızlığı olsun ya da olmasın, yaz ishali gerçekleşebilir. İshalin olması, kişinin bağışıklığının kötü olduğu anlamına gelmez. Ancak bu durumlara göre ishalin süresinde farklılık olabilir, daha düşük bağışıklık sistemi olanlarda ishalin süresi uzayabilir.

İshalin uzun sürebileceği kişiler
- Bebekler
- Yaşlılar
- Önden hastalığı olanlar
- Kanser tedavisi görenler
- Bağışıklık sistemi zayıf olanlar

Genel olarak bakacak olursak, yaz ishalleri 1 ile 3 gün arasında sürer. Ancak o sırada çok fazla bulantı ve kusma, ağızdan sıvı ya da yiyecek alamama, karın ağrısı ve ishal ile çok fazla sıvı kaybetme gibi nedenlerle hastanın genel durumu çok kısa sürede bozulabilir. 

1 gün kadar kısa süren, ağızdan beslenmeyi bozmayan ishaller evde, sıvı tüketerek, dinlenmeye ve diyet yapmaya bağlı olarak geçer. Ancak 24 saati geçen, uzun sürme eğilimi olan ve hastanın genel durumunu bozmaya başlayan ishallerde, 24 saatin sonunda mutlaka hastaneye başvurmak gerekir. Bu hallerde 10 güne kadar devam eden ishaller de görülmektedir. 

Yaz ishali nedenleri

Yazın insanlar sıcak ortamlarda, dışarıda daha çok bulundukları için, ortam sıcaklığı daha fazla olduğu için, yiyeceklerin sıcak ortamlarda daha uzun süre beklemesi ile, üzerinde mikroorganizmalar çoğalır, toksin üretilir. Bu yiyeceklerin ve içeceklerin tüketilmesi ile bağırsaklarda kısa sürede enfeksiyon oluşur. Bunun sonucunda da karın ağrısı, bulantı, kusma, yiyeceklerin tamamen dışarı çıkarılması; eğer besinler mideden bağırsağa geçiş yaptıysa da şiddetli karın ağrıları ile ishal ortaya çıkar.

Aslında hiçbir yiyecek tamamen steril, yani mikropsuz değildir. Yani her yiyeceğin içinde az miktarda havadan bulaşmış ya da kaynağından gelmiş mikroorganizmalar bulunabilir. Ancak belli bir sıcaklığın, 20 derecenin üzerine çıkıldığında besinlerin üzerindeki mikroorganizmalar daha büyük bir hızla, dakikalar içinde çoğalırlar. Bu miktar özellikle çocuklar ve yaşlılar için çok fazladır. Bu besinlerin alınması sonucu, bakteriler saatler içerisinde mide ve bağırsak sistemine yerleşir, kişide enfeksiyon belirtileri görülmeye başlanır. Bunların sonucunda da en çok ishal olarak karşımıza çıkan rahatsızlıklar ortaya çıkar. 

Yaz ishali olanlarda beslenme

Yaz ishallerinin tedavisi, ne kadar şiddetli olursa olsun, şiddetli karın ağrısı, yüksek ateş de görülse, hemen bir antibiyotik kullanımı ile gerçekleşmez. Çünkü çoğu ishal, mikrobik bile olsa antibiyotik gerektirmez. İshallerin çoğu da genellikle viraldir ve antibiyotiklerden zaten etkilenmez. Çoğu bakteriyel ishaller de antibiyotik kullanmaya gerek kalmadan iyileşebilir. Ancak yaz ishallerinde önemli olan kişinin diyete uygun beslenmesi, kaybedilen sıvının ve elektrolitlerin mutlaka yerine konması, vücudun susuz bırakılmamasıdır. Ağızdan beslenmeyen ve sıvı alamayan kişilerin, ağızdan alabilecek duruma gelinceye kadar, kaybettiği su ve elektrolitler damar yolundan, serum ile yerine konmalı, kişinin elektrolit dengesi mutlaka korunmalıdır. 

24 saatten uzun süren, çok su kaybedilen ishallerde bu çok daha önemlidir. Kişi mutlaka su içmeli; ayran, yoğurt, haşlanmış sebze ve az yağlı bir şekilde beslenmelidir. 

Normalde bağırsaklara su gelmesini engelleyen kepekli ve tam tahıllı ekmekler önerilirken, ishal durumlarında kolay sindirilen beyaz ekmek tüketilmelidir. Ancak ishal düzelir düzelmez eski beslenme düzenine geçmek gerekir. Diyete geçme zamanı ise normal dışkılama olduktan sonra gerçekleştirilmelidir. Ancak çoğu hastanın sorduğu gibi, ishalin bittiği gün hemen kavurmalar, yağlı yemekler, kızartmalar yenmemeli, geçiş dönemi düşünülerek bu tür besleniliyorsa, yavaş bir geçiş dönemi olmalıdır. En önemlisi ise hem ishal hem de ishal döneminden sonra bol su almaya dikkat edilmesidir. 

Yaz ishalinden korunma

Tüm enfeksiyon hastalıklarında aslında hedefimiz enfeksiyon oluştuktan sonra onu hızla tedavi etmek değil, enfeksiyonları oluşmadan engellemektir. İshaller için de bu geçerlidir. Çünkü yaz ishallerinden korunmak çoğunlukla mümkündür. Eğer nasıl oluştuğunu bilirsek, önlemleri bilir ve uygularsak, yaz ishallerinden de korunulabilir. Bu, özellikle küçük çocuklarda, 65 yaşından büyük olanlarda ve altta yatan başka hastalığı olanlar için çok daha önemlidir. 

Yaz ishalinden korunma yöntemleri
- Elleri bol su ile mümkünse sıvı sabun ile sık sık yıkanması (Yiyeceklerin bazıları, ekmek gibi besinler vücuda el ile alınır. Ellerimizi vektör olarak, bir köprü olarak kullanırız. Bu nedenle ellerin sık yıkanması gerekir. Bu nedenle tuvalete girmeden ve çıktıktan sonra, yemekten önce ve sonra eller mutlaka yıkanmalıdır.)
- Yiyecek ve içeceklerin iyi korunması, besinlerin oda sıcaklığında bırakılmaması (Özellikle yaz aylarında, hava sıcaklığı yüksek olduğundan açıkta bırakılan besinlerin üzerindeki az zayıda mikroorganizma hızlı bir şekilde çoğalır ve besindeki bakteri ve toksinler vücudun tolere edemeyeceği fazlalığa erişir)
- Özellikle et, süt, peynir, süt ürünleri ve içeriğinde protein bulunan hiçbir yiyecek oda sıcaklığında bekletilmemeli, ısıtıldıktan veya dışarı çıkarıldıktan hemen sonra tüketilmelidir. 
- Yiyeceklerin bir kere ısıtılması, ikinci kez ısıtılmadan atılması gerekir. 
- Özellikle kümes hayvanları olan tavuk ve hindi ile kümes hayvanı ürünlerinden olan yumurta gibi besinler, et ürünleri dış ortamda mikroorganizmaya üretmeye daha uygun besinlerdir. Bu nedenle bu besinler için ayrıca hassasiyet göstermek gerekir.
- Kapalı olarak muhafaza edilen besinlerin tüketilmesi
- Açıkta kalan su, meyve suyu, ayran gibi içecekler tüketilmemeli, içecekler açıldıktan sonra buzdolabına çok kısa bir sürede kaldırılmalıdır

Bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal şikayeti kişide 24 saatten uzun sürmüşse, mutlaka hastaneye başvurulmalıdır. Evde, ishal olan bir kişi varsa, onun kullandığı tuvalet çok iyi dezenfekte edilmeli, mümkünse aynı tuvalet kullanılmamalı, kullanmak zorunda kalıyorsak, klozet, kapı kolu, musluk gibi alanların iyi dezenfekte edilmesi gerekir. 

Videoyu Göster
Sitene ekle
Kapat