Kullanıcı girişi
Kullanıcı adımı unuttum
Şifremi unuttum
Giriş yap
UZMANTV'ye Facebook hesabınız ile üye olun

VEYA eposta adresinle üye ol
Zaten üye misin ? Giriş yap

Kullanıcı adı hatırlatma
Kullanıcı adınızı e-posta adresinize gönderebilmemiz için, lütfen e-posta adresinizi yazıp gönder butonuna basın.
Şifre hatırlatma
Şifrenizi e-posta adresinize gönderebilmemiz için, lütfen kullanıcı adınızı ya da kayıt olurken bize verdiğiniz
e-posta adresinizi yazıp gönder butonuna basın.
ya da
İşlem Tamam
Şifrenizi sistemde kayıtlı olan e-posta adresinize gönderdik. Eğer şifre hatırlatma e-postası ulaşmazsa junk/spam klasörünü kontrol etmeniz yerinde olur. Belki yanlışlıkla oraya düşmüştür.

Üye giriş sayfasına git.

Tamam

Toksoplazma

Toksoplazma hastalığı nedir?

1,204
kez izlendi
Puan: 4.00 / 5
Detaylı Açıklama
Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı

Toksoplazma hayvanlardan, çiğ etten ya da pastorize olmamış süt ürünlerinden insanlara geçen ve toksoplasma gondii adı verilen bir parazit sonucu oluşur.Özellikle hamilelik döneminde gebe kadınlar için çok tehlikeli durumlara neden olabilir.


Amerika'da yüzde 10, Fransa'da yüzde 15, hatta birçok Avrupa ülkesinde yüzde 70 oranında görülür. Türkiye'de de 40 yaş civarındaki insanlara bakıldığında yüzde 70 oranındaki insanın toksoplazma geçirdiği görülmüştür.

Hayvan, özellikle kedi dışkısı dışında çiğ veya az pişmiş et tüketimi sonucunda ya da pastorize olmamış sütlerden de geçebilen bu parazit sonucunda oluşan enfeksiyon aynı zamanda anneden bebeğe de yansır ve gebeliği tehlike altında bırakır. Gebelik döneminde bebeğe zarar vermeyecek ilaçlarla doğuma kadar devam ettirilmesi gereken bir ilaç tedavisi bulunur. Toksoplazma ve tedavisi, toksoplazma belirtileri, kişinin bağışıklık sistemine göre yapılması gereken tedaviler hakkında daha detaylı bilgi almak için videolarımızı izleyebilirsiniz. 

Toksoplazma hastalığı, parazitlerin neden olduğu paraziter bir hastalıktır. Toksoplazma kediler başta olmak üzere birçok memeli hayvanda, bazı kuş ve balık türlerinde görülür. İnsanlara genel olarak kedilerden bulaşan, bu parazitin neden olduğu dokularda bir enfeksiyona neden olur. Toksoplazmanın insanlardaki en önemli belirtileri boyundaki lenf bezlerinin büyümesi, ateş ve halsizliktir. 

Toksoplazma insanlarda çok hafif bir enfeksiyona sebep olur. İmmün sistemi, yani bağışıklık sistemi güçlü olan, iyi çalışan kişilerde sadece birkaç hafta devam eden, lenf bezi büyümesi ve halsizlikle kendini gösteren bir hastalıktır. 

Bağışıklık sistemi güçsüz olan kişilerde, özellikle kök hücre, transplant alıcılarında, kanser tedavisi gören kişilerde çok ağır enfeksiyonlara yol açabilir. Bunların başında beyin enfeksiyonları olmak üzere gözde retinit ve akciğer enfeksiyonları gelir. Bunlara ölüme dahi yol açabilir.

Toksoplazma anneden bebeğe bulaşırsa bebekte konjenital toksoplazma denilen; ağır, kimi zaman da bebeğin kaybına neden olabilecek enfeksiyonlara yol açar.


Toksoplazma hastalığının bağışıklık sistemi sağlıklı olan kişilerde kimi zaman hiç belirtisi olmayabilir ya da çok hafif belirtilerle seyredebilir. Ancak bağışıklık sistemi baskılı olan, immün sistemi zayıf çalışan kişilerde toksoplazmanın belirtileri çok ağır seyreder.

Toplumun yüzde 90'ında bağışıklık sistemi güçlü olduğu için hiçbir belirti görülmez. O nedenle hafifçe boyun lenflerinde büyümeler olan, halsizlik görülen, hafif ateşi olan kişilerde toksoplazma hastalığı akla getirilmelidir. Hafif belirtilerle geçiren kişilerde ise boyun lenf bezlerinde büyüme, 37,5 civarında ateş, işe veya okula gitmeyi engellemeyecek bir halsizlik belirtileri ile toksoplazma hastalığı akut dönemini geçirir.

Akut dönemi geçtikten sonra toksoplazmada, parazitler dokularda canlı kaldığı için latent dediğimiz uyur vaziyette ömür boyu devam eder. Bu dönemde genellikle hiçbir belirti görülmez. 

Toksoplazmada 5 yaşındaki altındaki çocuklarda lenf bezleri biraz daha büyük olabilir ve toksoplazmanın bu yaş grubu çocukta mutlaka tedavi edilmesi gerekir. 

Bağışıklık sistemi baskılı olan, immün sistemi zayıf kişilerde toksoplazma en çok göz ve beyin dokusunu tuttuğu için standart belirtilere ek olarak baş ağrısı, bilinç ve görme bulanıklığı görülebilir.


Toksoplazma hastalığı esas olarak paraziter bir hastalık olup insana kedi dışkısından bulaşır. Bunun dışında çiğ et yenmesi, pastorize olmamış sütlerin tüketilmesi gibi başka yollarla da insanlara bulaşabilir. Ancak tüm enfeksiyonlara bakıldığında asıl yolun kedi dışkısına temasla, deride çiziklerden, bütünlüğü bozulmuş yerlerden parazitlerin kan dolaşımına geçmesi ile bulaşır. 

Çiğ etlerin yenmesi de toksoplazmanın mide bağırsak yolu ile bulaşmasına neden olur. Bu şekilde insanlara bulaşan toksoplazma parazitleri kandan dokulara yerleşip bir döngü içerisinde dokularda bir enfeksiyon oluşturur. 

Bağışıklık sistemi kötü olan kişilerde daha ağır enfeksiyonlar görülür. Burada dikkat edilmesi gereken kedi dışkısı ile temas etmemeye çalışmak, mümkünse hiç ellememek, kedi dışkısının olabileceği yerlerde çocukların oynamasına engel olmak gerekir. Ellerle temas etmesi gereken durumlarda, örneğin çiğ et veya pastorize olmamış süt ile temas gerektiğinde mutlaka eldiven kullanılması gerekir.


Toksoplazma çok yaygın görülen bir hastalık olmasına karşın enfeksiyon hastalıkları uzmanları hastaları çok fazla görmez, çünkü hastalık bağışıklık sistemi güçlü olan kişilerde çok hafif belirtilerle seyreder, genellikle de hastaneye başvuruyu gerektirmez ve ayakta atlatılır. Biz hastalığın geçirildiğini sadece serolojik taramalar sonucunda görürüz. 

Toksoplazma önemli bir hastalıktır çünkü önemli hastalıklara yol açabilir. Toksoplazmayı önceden geçirmiş olan kişilerde bağışıklık sistemi zayıfladığında uyur vaziyette olan parazitler yeniden canlanır ve gözde, beyinde, lenf bezlerinde ve akciğerlerde ağır enfeksiyonlara yol açar. Bu enfeksiyonlar ölüme yol açabilir. 

Toksoplazmanın zarar verebileceği kişiler
- HIV taşıyıcıları
- Böbrek, karaciğer ya da kemik iliği gibi organların nakli yapılan kişiler
- Uzun süre boyunca bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaç kullananlar
- Kanser tedavisi gören kişiler

Saydığımız bu kişilerde toksoplazma canlanabilir, mutlaka takip edilmeleri gerekir.

Gebelikte toksoplazma

İnsanları en çok korkutan durum gebelikte toksoplazma sorunudur. Çünkü önceden toksoplazma geçirmiş anne adaylarında yeniden canlanma tehlikesi vardır.


Toksoplazma hastalığının çok etkin tedavisi vardır ancak unutulmaması gereken nokta bağışıklık sistemi sağlıklı olan kişilerde zarar vermediği için ve latent dediğimiz uyur vaziyette tüm ömür boyu kalacağı için tedavinin gereksiz olmasıdır. Ancak bu kadar etkin tedavi varken neden tedavi etmiyoruz sorusunun cevabı vücuda belirgin bir zarar vermemesidir. Bunun istisnaları 5 yaş altındaki çocuklar, bağışıklık sistemi çok zayıf olanlar ve hamilelerdir.

Toksoplazmanın çok etkin bir tedavisi vardır ve 6 hafta boyunca kombine ilaç tedavisi ile gerçekleştirilir. Gebelerde ise çocuğa zarar vermeyecek tek bir ilaç hastalık tespit edildikten sonra başlamak kaydı ile gebelik sonuna, doğuma kadar bir ilaç şeklinde verilir. Bu ilacın bilinen yan etkileri yoktur. Aslında hastalığı tedavi etmez, hastalığı koruyacak, vücuda zarar vermesini ve çocuğa geçmesini engelleyecek bir tedavidir. Çünkü hiçbir ilaç da bu paraziti yok edemez. Ancak vücuda zarar vermesini engeller. 

Toksoplazmanın en tehlikeli şekli anne yeni enfeksiyon geçirirken bu enfeksiyonu çocuğuna geçirmesi ve konjenital toksoplazma dediğimiz bir tablonun ortaya çıkmasıdır. Bu tabloda bebek ya erken doğumla, düşük ile kaybedilir ya da çok büyük arazlarla defektli olarak doğar. Bazıları doğumdan sonra hiç yaşayamaz, bazıları da doğumdan sonra özürlerle hayatını sürdürür. Bunun engellenmesi için gebelerin gebeliğin daha başında toksoplazma için bir taramaya girmesi ve enfeksiyon tespit edilirse hemen tedaviye başlanması gerekir. Bu tedavi koruyucu olur. Koruyucu tedavi ile toksoplazmanın bebeğe geçmesini ve zararlı etkilerinden korunmasını sağlayabiliriz.


Toksoplazma dünyanın pek çok ülkesinde olduğu gibi Türkiye'de de çok yaygındır. 40 yaş civarı insanları taradığımızda yüzde 70 oranında kişinin enfeksiyonu geçirdiği ve halen de vücutlarında taşıdığını görüyoruz. Bu hastalıktan korunmak mümkündür. Çünkü bulaş yolları çok nettir.

Toksoplazmanın bulaşma yolları
- Kedi dışkısı ile doğrudan temas
- Çiğ et ve pastorize olmamış süt tüketimi
- Hayvanlara, özellikle dışkılarına çıplak el ile dokunma
- Açık yara ya da çiziklerden parazitlerin girişi

Kedi dışkısına, çiğ ete mutlaka eldiven ile dokunmak gerekir. Mümkün olduğu kadar çiğ et ve pastorize olmamış gıdaları tüketmemek gerekir. Bu yollara dikkat edilirse enfeksiyon bulaşı çok aza indirilecektir. Ama yine de epidemiyolojik çalışmalara bakacak olursak çok sayıda vaka vardır. Sadece akut, yani yeni geçirilen enfeksiyonlarda tedavi düşünülebilir ancak kişinin immün sistemi, yani bağışıklık sistemi sağlıklıysa hiçbir tedavi gerekmez. Sadece 5 yaşın altındaki çocuklarda ve gebelikte tedavi edilmesi gerekir. Buna ek olarak bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerin, HIV virüsü taşıyıcılarının, organ nakli yapılmış kişilerin ve hamilelerin ya da hastalığı yeni geçiren kişilerin tedavi edilmesi gerekir.

Videoyu Göster
Sitene ekle
Kapat