Kullanıcı girişi
Kullanıcı adımı unuttum
Şifremi unuttum
Giriş yap
UZMANTV'ye Facebook hesabınız ile üye olun

VEYA eposta adresinle üye ol
Zaten üye misin ? Giriş yap

Kullanıcı adı hatırlatma
Kullanıcı adınızı e-posta adresinize gönderebilmemiz için, lütfen e-posta adresinizi yazıp gönder butonuna basın.
Şifre hatırlatma
Şifrenizi e-posta adresinize gönderebilmemiz için, lütfen kullanıcı adınızı ya da kayıt olurken bize verdiğiniz
e-posta adresinizi yazıp gönder butonuna basın.
ya da
İşlem Tamam
Şifrenizi sistemde kayıtlı olan e-posta adresinize gönderdik. Eğer şifre hatırlatma e-postası ulaşmazsa junk/spam klasörünü kontrol etmeniz yerinde olur. Belki yanlışlıkla oraya düşmüştür.

Üye giriş sayfasına git.

Tamam

Nörolojik Rehabilitasyon

Rehabilitasyon nedir?

14,649
kez izlendi
Puan: 4.37 / 5
Detaylı Açıklama
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı

Rehabilitasyon kişinin günlük yaşama adaptasyonunu sağlayan her türlü tedaviye verilen addır. Bunu şu şekilde açabiliriz: Kol ve bacaklarında güçsüzlük olan, omurgasındaki yetersizlik nedeniyle ayakta duramayan, belirli hareketleri yapamayan kişilerin günlük yaşama adaptasyonunu sağlayan hareketler ve hareketlerin yanı sıra kuvvetlendirmeler, denge çalışmaları gibi günlük yaşamda kişinin yeterince hareketli olabilmesini, istediği hareketleri yapabilmesini sağlayan her türlü tedavi yöntemine rehabilitasyon diyoruz.

Rehabilitasyonda fizik tedavinin yanı sıra sosyal yaşama adaptasyon ve psikolojik tedavi yöntemleri de uygulanır. Fakat bizim fiziksel yetersizlikleri engellemek, fiziksel yetersizlikleri önlemek amacıyla yapılan ve oluştuktan sonraki hasarları ve sakatlıkları iyileştirmek için yapılan her türlü günlük yaşama adaptasyonuna yönelik tedaviye rehabilitasyon denir. 

Felçli hastalarda fizik tedavi

Felcin sebebine göre hastalarda tedavi programı da değişiklik göstermektedir. Örneğin boyun omurgasında veya sırt-bel omurgasında kırık sonucu her iki kolunda veya her iki bacağında hareketsizlik oluşan bir hastada o zaman o kişide bir an önce omurga çevresindeki kasların, kol ve bacak kaslarının güçlendirilmesi gerekir. Bunun yanı sıra yürüme eğitimleri yapılmalı, denge çalışmaları düzenlenmelidir.

Kişide inme sonrası vücudun tek bir yarısında oluşan bir felç söz konusu ise o zaman o yarının sağlam yarıma adaptasyonunu sağlayan, kişinin oturmasını, kalmasını, yürümesini sağlayıcı tedaviler, denge çalışmaları, konuşma terapileri önem kazanır. 

Omurilik yaralanması ve inme dışında bir de yine felce yol açan serebral palsi dediğimiz spastik çocuklarda da fizik tedavi çok önemlidir. Serebral palside tedaviler çok erken yaşlarda başlayarak, kas iskelet sistemi geliştiği sürece devam etmelidir. 

Kişide fonksiyon bozukluklarına yol açan felçler, sinir sıkışması sonucu olan felçler de olabilir. Travma sonucu bir dokuda veya bir kemikte meydana gelen hasarlanma, kırık sonrası o uzvun hiç kullanılmaması da felç kavramına girer. Dolayısıyla felcin sebebi neyse, tedavi de ona yönelik düzenlenirse, fizik tedavi başarılı olur.

Felçli veya kısmi felçli hastaların fizik tedavisinde cihazların önemi

Felçli hastanın tedavisinde geçmişte sadece egzersizler uygulanmaktaydı. Bu egzersizler kimi zaman fizyoterapistler, kimi zaman da hastanın çevresindeki kişiler, ailesi yardımı ile uygulanmaktayken, bir kasın kuvvetlenmesinde sinir stimülasyonunun, elektrik stimülasyonunun önemi saptandıktan sonra teknolojik gelişmelerin de yardımı ile robotik tedaviler uygulanmaya ve tedavide çok daha hızlı gelişme kaydedilmeye başlandı. 

Bir omurilik yaralanmalı hastada, yürüme robotu, kol ve el robotu gibi fizik tedavi cihazları, elektrik stimülasyonu, denge cihazları gibi cihazlar ile kişinin günlük yaşama adaptasyon süresi hem kısaldı, hem de kas gücünü, iskelet direncini artırmak çok daha kısa sürece ve daha yüksek başarı oranları ile mümkün hale geldi. 

Fizik tedavi ve rehabilitasyonda kullanılan cihazlardaki teknolojik gelişmeler sayesinde tedavi sadece kas iskelet sistemindeki gücü artırmakla kalmamış, yapılan uyarılarla beyin dokusunda da bir an önce ve daha yüksek oranda iyileşme sağlanabilir hale gelmiştir. 

İnme sonrası felçte fizik tedavi uygulamalarının önemi

inme sonrası en sık gördüğümüz tablo, vücudun sağ yarısı veya sol yarısında güçsüzlük, bazen beyinde tutulan bölgeye göre, pıhtı atan veya kanama geçirilen bölgeye göre buna eşlik eden konuşma, yutma, çiğneme bozuklukları, solunum güçlükleri gibi problemler de olabilmektedir. Dolayısıyla inme problemi kişide nasıl bir soruna yol açtıysa buna uygun tedavi planlaması yapılır. Yürüme bozuklukları, kol ve bacaklarda güçsüzlük, oturma denge bozukluğu; konuşma, çiğneme, yutma bozuklukları veya görme bozuklukları gibi her türlü sorunun tedavisi inme tedavisi başlığı altında toplanır. 

İnme tedavisinde akut dönemde müdahale çok önemlidir. Bu anlamda örneğin, bir beyin kanaması sonucu inme gerçekleştiyse, bu tedavide ilk 15-20 gün içerisinde çok dikkatli bir şekilde ilaç tedavisine başlanması önemlidir. Bu dönemde çok ağır kanamalı tablolarda yoğun egzersiz yerine fizik tedavi cihazları ile güçlendirme çalışmaları daha önemlidir.

Pıhtı atma sonucu meydana gelen inme tablolarında ise inme oluşur oluşmaz fizik tedavi ve rehabilitasyona başlanmalıdır.

İnme tedavisindeki kombine tedavide, fizik tedavi cihazları ile kas kuvvetlendirme yapılır; denge cihazları, yürüme robotları, kol ve el robotları kullanılır. Bunların yanı sıra konuşma, yutma, çiğneme terapileri, denge çalışmaları yapılır. 

Kişinin fonksiyon bozukluğuna yönelik tedaviden başlayarak düzenli bir tedaviye ihtiyacı vardır. Bu, kimi zaman haftada üç gün olurken, kimi zaman da fizik tedavi merkezinde yatarak tedavi oluyorsa, aktif çalışmaların yanı sıra bazen de her gün tedaviye alınması gereken hastalar olabilir. 

İnme tedavisinde tedavi programı uygun bir şekilde düzenlenmişse, hasta ile iletişim iyi ise, hasta, fizyoterapist ve hekim arasında uygun bir işbirliği varsa, inme tedavisi son derece başarılı bir şekilde, kişide fonksiyon kayıplarının engellenmesi ile başarılı olur. 

Denge cihazının yürümeye katkısı

Özellikle inme geçiren kişilerde örneğin vücudun sağ tarafı sağlam, sol tarafın hareket kabiliyetinde eksiklik varsa, kas gücünden yola çıkarsak kas gücü bir tarafta 5 kuvvetinde iken, diğer tarafta 2-3 kuvvetinde veya 0-1 kuvvetinde olabilir. Bu, kişi sağlam taraftan güç alarak yürümeye çalışsa bile bir denge bozukluğu oluşur. Buradan beyne giden uyarılar da beyinden gelen uyarılar da yine aynı şekilde kişinin denge merkezinin yeterince çalışmamasına neden olur. 

Denge cihazları ile hem beyne giden sinyallerin artmasını, denge merkezinin çalışmasını sağlayarak kişinin koordinasyonunun daha iyi olması amaçlanır. Bunun yanı sıra denge cihazı ile hasta taraf daha çabuk kuvvetlenerek oradaki uyarıların gitmesi ile kas kuvvetinin, diğer kaslar arasındaki iletişimin artması sağlanır. Böylece kişi daha kolay yürür, günlük yaşama daha kolay ve çabuk adapte olur. 

Felç tedavisinde lokomat (yürüme robotu) tedavisi

Lokomat yürüme robotudur. Yürüme robotu, kol ve bacaklarını kullanamayan, yürüyemeyen kişilerde yürümeyi sağlamak amacı ile kullanılır. Yürüme robotu sadece felçli, inme tablosundaki serebral palsili spastik çocuklarda, omurilik yaralanmalı hastalarda kullanılmaz. Bunların yanı sıra kalça veya omurga kırıkları ya da başka bir durum nedeniyle yürüyemeyen bütün hastalarda, Multipl Skleroz, Parkinson gibi hastalıklarda da yürüme robotu kullanılabilir. 

Yürüme robotunda bir askı sistemi ile kişi ilk önce yürüme robotunun içine alınır. Daha sonra kol ve bacaklara robotlar yardımı ile robotik desteklerle adeta yürüyormuşçasına hareketler yaptırılır. Bu sırada kişinin hem aynada yürürken görmesi, hem de karşısındaki sanal gerçeklik dediğimiz bir TV ekranında bir oyundaymış gibi 3 boyutlu düzeyde birtakım oyunlara adapte olması, yürümesi sağlanır. 

Kişi kendini yürürken gördükçe daha mutlu olur. Oradan beyne giden uyarılar, kas ve sinir yolu ile iletilen uyarılar beyindeki iyileşmenin de hızlanmasını sağlar. Dolayısıyla lokomat (yürüme robotu) kullanılmadan bir felçli hastanın yürümesi mümkün olmayabilir bazen, bazen 6 ay, 1 sene gibi uzayan zamanlarda mümkün olabilirken, yürüme robotu sayesinde 6 ay, 1 yıldan 2-3 aya kadar kısalan tedaviler mümkündür. Kimi zaman da hiç yürüyemeyecek gibi görünen hastanın kısa sürede yürümesi sağlanabilmektedir. 

Lokomat tedavisinde önemli olan tedavinin doğru hastalıkta, doğru ve uygun programla doğru kişiye uygulanmasıdır. Lokomatı iyi bilen, bu konuda çalışmış hekim ve fizyoterapistin işbirliği ile hastaya en uygun program düzenlenmiş olmalıdır. Tüm bunlar lokomat tedavisinin başarısında çok önemlidir. 

Yürüme robotu kullanabilecek kişiler
- Omurilik yaralanması sonucu felç kalanlar
- İnme sonrası felç kalanlar
- Serebral palsi hastalığı olan çocuklar
- Multpl skleroz (çoklu sertleşim) hastalığı olanlar
- Parkinson hastaları
- Kalça protez ameliyatı sonrası yürüyemeyenler
- Kas iskelet sistemi yetersizliği olanlar
- Kas hastalıkları sonucu kasları eriyen ve kas yetersizliği olanlar

Yürüme robotu, kişinin yürüyemediği veya kısıtlı ya da az yürüyebildiği her durumda kullanılabilir.

Lokomat tedavisinde önemli olan kişinin durumuna, yürüyememe sebebine göre uygun programın düzenlenmesidir. Yoksa bir robot var, robotun üzerine çıkıyorsunuz, sizi robot yürütüyor ve sonunda da iyileşiyorsunuz gibi düşünmemek gerekiyor. Lokomatın pek çok farklı programı vardır. Kişinin durumuna, kas iskelet sistemindeki yetersizliklere göre, yürüyememe sebebine göre uygun programı düzenlerseniz ancak o zaman yürüme robotundan maksimum fayda elde edebilirsiniz.

Felçli hastada el robotunun faydası

Felç sonrası kişi elini kullanamıyor ise bu kasları kendi isteği ile kullanamadığı için dışarıdan birisinin pasif olarak hareket ettirmesi ile kuvvetlendirmesi belirli bir oranda kısıtlı olmaktadır. Çünkü küçük el kaslarından giden uyarılar burada sadece egzersizle yetersizdir. El robotu sayesinde beyin de uyarılır. El robotu tedavisinde bir sanal gerçeklik ekranı vardır kişinin karşısında. Bir bilgisayar oyunu oynuyormuş gibi, küçük el kaslarını kullanarak aynı zamanda beynini de olaya katar. Dışarıdan biri ellerin hareketini sağladığında kişi pasiftir. O sırada başka bir yere bakabilir. O sırada eli kolu hareket ettirilmektedir ancak devrede beyin yoktur. Çünkü beyne hareket ile ilgili herhangi bir sinyal gitmez. Ancak sanal gerçeklikle desteklenen el robotunda kişinin kendisi elinin iyileşmesine katkıda bulunarak beyinden gelen sinyalleri eline gönderebilmektedir. Elden çıkan uyarılar da beyne giderek, elin aktif olarak kullanılmasını ve daha çabuk iyileşmesini sağlamaktadır. 

Serebral palsi için fizik tedavinin faydaları

Serebral palsinin tedavisinde fizik tedavi ve rehabilitasyon çok önemlidir. Çünkü serebral palside problem kol ve bacakların, omurga kaslarının, karın kaslarının ve vücuttaki kas iskelet sisteminin yeterince gelişmemesidir. Bunlara kimi zaman bazen zeka problemleri, denge problemleri ve konuşma bozuklukları da eşlik eder. 

Geçmişte fizik tedavi ve rehabilitasyonun önemi yeterince bilinmediğinden "bu hastalık beyinden geliyor" denerek serebral palsili çocuklar evlere kapatılmış, TV'nin karşısına oturtulmuş durumdaydı. Çocuklar için kaslarının desteklenmesini sağlayacak hareketler yapılmıyor, bu nedenle kasları kısalıyor ve bunun sonucu olarak sayısız ameliyata maruz kalıyorlardı. Geçmişte, fizik tedavi ve rehabilitasyon ile teknoloji bu kadar ilerlemeden önce fizik tedavi uygulanmadan önce, sadece evde basit egzersizler yapılıyor ve bu çocuklara yaşamları boyunca aileleri bakıyordu. 

Serebral palsili çocukların tedavisinde şimdi bir an önce fonksiyonel kapasitelerinin artırılmasına yönelik hem fizik tedavi cihazları ve rehabilitasyon yöntemleri uygulanmaya başlandı. Burada özellikle rehabilitasyonda özel egzersiz programları, manuel terapiler, yürüme robotu, kol ve el robotu gibi uygulamalar, denge çalışmaları gibi tedavilerle serebral palsili hastaların günlük yaşam aktivitelerine katılım sağlanabilmektedir. 

Videoyu Göster
Sitene ekle
Kapat