Kullanıcı girişi
Kullanıcı adımı unuttum
Şifremi unuttum
Giriş yap
UZMANTV'ye Facebook hesabınız ile üye olun

VEYA eposta adresinle üye ol
Zaten üye misin ? Giriş yap

Kullanıcı adı hatırlatma
Kullanıcı adınızı e-posta adresinize gönderebilmemiz için, lütfen e-posta adresinizi yazıp gönder butonuna basın.
Şifre hatırlatma
Şifrenizi e-posta adresinize gönderebilmemiz için, lütfen kullanıcı adınızı ya da kayıt olurken bize verdiğiniz
e-posta adresinizi yazıp gönder butonuna basın.
ya da
İşlem Tamam
Şifrenizi sistemde kayıtlı olan e-posta adresinize gönderdik. Eğer şifre hatırlatma e-postası ulaşmazsa junk/spam klasörünü kontrol etmeniz yerinde olur. Belki yanlışlıkla oraya düşmüştür.

Üye giriş sayfasına git.

Tamam

Kanser Tedavisinde Radyasyon Onkolojisi

Radyoterapi nasıl yapılır?

1,454
kez izlendi
Puan: 4.00 / 5
Detaylı Açıklama
Radyasyon Onkolojisi Uzmanı

Görüntü rehberliğinde radyoterapi, radyoterapinin uygulama alanının tedaviden önce ve tedavi sırasında düzenli olarak görüntülenerek uygulanmasına olanak sağlayan bir tedavi türüdür. Aslında radyoterapinin olmazsa olmazıdır. Radyoterapide uygulanan radyasyonun tümörlü dokuya seçici olmaması, normal dokuya da hasar verebilme potansiyelinin olması, potansiyel yan etkilere neden olur. Dolayısıyla radyoterapi uzmanları ışınlama sırasında, ışınladığı bölgenin, gerçekten ışınlanmasını istediği bölge olup olmadığını üst düzey radyolojik yöntemlerle mutlaka belirlemek ve bunu tedavi planlamamızın içine dahil etmek zorundadır.  

Görüntü rehberliğinde radyoterapinin kanser tedavisine faydaları

Radyoterapi uygulaması sırasında hedeflenen bölge ne kadar net ve doğru olarak gözlemlenir ve tanımlanırsa, kanser tedavisi başarısı da o kadar iyi olur. Tedavi planlaması sırasında görüntüleme yöntemlerinden faydalanarak hedeflenen bölgenin doğru, gerçekten tümörlü bölge olduğuna emin olunsa bile, tedavi seanslar şeklinde uygulandığı için her seansta önceden tanımlanmış olan bölge için radyoterapi yaparken, gerçekten de o bölgenin ışınlandığından emin olmak için radyoterapi cihazlarının üzerine monte edilmiş görüntüleme cihazları bulunur. Radyoterapi uzmanları her uygulamada, ışınlamaya başlamadan önce ışınlanan alanın radyoterapi uzmanının belirlediği ve tanımladığı alan olup olmadığından emin olmalıdır. Bu iki sistemin üst üste bindirilmesi ile uygulanan radyoterapiye görüntü rehberliğinde radyoterapi denir. Bu, cihazın özelliklerinden gelir. Bazen iki boyutlu, kimi zaman da üç boyutlu olur. Hedefe, tedavi edilen kanser türüne ve hastanın durumuna göre değişiklik gösterir. 

Kanser tedavisinde radyoterapinin faydaları

Radyoterapi, genellikle kanser tanısı almış hastaların, tanı aldıktan sonraki kötü ya da iyi sonlanabilecek süreç içerisinde en az bir kere, yüzde 70 oranında uygulanan bir tedavi yöntemidir. Bu süreç içinde birden fazla uygulamalar da olabilir. 

Radyoloji tedavisi uygulama nedenlerini radyoloji uzmanları genellikle ikiye ayırır. İkisi de birbirinden daha ulvi tedavi amaçlarıdır. 

Kanser hastaları için radyoterapi yöntemleri
- Küratif radyoterapi
- Palyatif radyoterapi

Küratif radyoterapi

Radyoterapinin küratif amaçlı uygulaması, köken aldığı organda ve çevresindeki hastalığı kontrol altına almak içindir. Benzer bir tedavi yöntemi de cerrahidir. Bu tedavi şekli, cerrahinin öncesine, cerrahinin sonrasına ya da tamamen cerrahinin yerine uygulanabilir. Amaç, lokal kontrolü sağlamaktır.

Palyatif radyoterapi

Kansere bağlı, neden olan semptomların, köken aldığı organa veya gittiği organa göre değişen şikayetlerin; ağrı, kanama, beyin metastazları gibi semptomları ortadan kaldırmak için palyatif radyoterapi uygulanır. 

Yüzde 70 hasta grubunda genellikle bir ya da birden daha fazla kere radyoterapi uygulaması yapılır. 

Radyoterapi uygulaması hastaların birçoğunda başarılı sonuçlar verir. Tabii ki her tedavide olduğu gibi bu tedaviye bağlı olarak birtakım yan etkiler de görülebilir. Dolayısıyla kanser tanısı almış olan hastaların radyoterapi kararını vermek, bu konuda eğitimli olan hekimlere bırakılmalıdır. Çünkü radyoterapi uzmanları, bu kararı verirken, hastaya tedavi ile verebilecekleri avantajları, potansiyel yan etkiler ile birlikte değerlendirir. Yeni tedavi teknolojileri sayesinde bu tedavi başarılarını daha az yan etkilerle verebilmek de mümkün olmaya başladı. 

Radyoterapi uygulaması

Radyoterapi iyonizan radyasyonun birtakım cihazlar aracılığı ile çoğunlukla kanser tanısı almış, bazen de daha iyi huylu olan ama tümörleri ve o hücrelerin DNA'sını yok etmek adına yapılan bir tedavi yöntemidir. 

Radyoterapi uygulamaları genellikle %70-80 oranında dışarıdan (external yöntemle) gerçekleştirilir. Bunlar için bir cihaz altyapısı olması gerekir. Bu cihazların olduğu odalar vardır, aynı tomografi ya da MR çekilir gibi. 

Radyoterapi uygulamalarında seans aşamaları

Radyoterapide hastalar cihaza alınır. Bu cihazların bir yatağı vardır. Hastalar bu yatağa yatar. Radyoterapi sırasında tedaviye özgü, hangi bölge ışınlanacaksa, o bölgeyi ortaya çıkaran ama öncelikli olarak hastaya son derece rahat bir şekilde hareketsiz olarak yatabildiği bir pozisyon verilir. Ardından personel odadan çıkar ve hemen yan koridordaki kumanda paneline girer. Bu kumanda panelinden hastanın doğru bölgelerinin tedavi edildiği her uygulamadan önce çok detaylı kontrol edilir. Bu kontrol tedavi edilen bölgenin detaylı inceleme gerektiren bölgesi ve aynı zamanda eldeki donanım ile ilişkili olarak gerekirse iki boyutlu, gerekirse üç boyutlu yapılır. Daha sonra da ışın tedavi uygulaması yapılır. Bu uygulama sırasında hastalar genellikle bir şey hissetmez. Cihaz onlara çarpmaz, bir acı ya da yanma olmaz. Radyasyon aldıklarını fark etmezler. Tedavinin aktif olarak uygulaması, tabii ki vakadan vakaya değişmekle birlikte genellikle 2-3 dakikayı geçmez. Ancak odanın içinde kalma, yine vakadan vakaya değişmekle birlikte, genellikle 15-20 dakika sürer. Bu bir seanstır. Radyaterapi uzmanları ışın tedavisini genellikle seanslar şeklinde verir. Seans bittikten sonra hasta, personel yardımı ile odadan çıkarılır. 

Hasta odadan çıktıktan itibaren ortamda radyasyon yoktur. Yani hasta radyoaktif hale getirilmez; özellikle extarnel, yani dışarıdan yapılan radyotarapi uygulamalarında. Dolayısıyla hasta odadan çıktığı andan itibaren kendisini sevdiklerinden korumasını gerektirecek, yemeğini, tuvaletini, banyosunu ayırmasını gerektirecek bir durum yoktur. 

Radyoterapinin yan etkilerini azaltan yeni teknolojiler

Radyoterapinin de her tedavide olduğu gibi birtakım yan etkileri vardır. Radyoterapide hastalara radyasyon uygulandığı için, uygulanan bu radyasyon tümörlü dokuya karşı seçici değildir. Daha net açıklamak gerekirse, radyasyon hastalıklı hücrelerin çevresindeki sağlıklı dokulara da zarar verir. Sadece tümörlü dokuyu seçme konusunda gelişmiş değildir, hemen tümörün yanı başında olan normal dokuya da zarar verir. Yan etkiler de tedavi alanı içerisine giren, hedeflenen bölge içerisindeki normal organların radyasyon almasına bağlı olarak görülür. Dolayısıyla yan etkiler de bölgeye bağlı olarak değişir, bölgeye bağımlıdır. Bir akciğer ışınlanlamasında farklı, prostat ışınlamasında, beyin ışınlamasında farklıdır. Bu anlamda genel yan etkilerden söz edemeyiz; bu etkiler bölgeye göre değişiklik gösterir. 

Radyasyonun sağlıklı organa karşı seçici olmaması nedeniyle bunların seçici olmasını radyasyon uzmanları sağlar. Geliştirilen yeni teknolojiler sayesinde radyoterapi nedeniyle ortaya çıkan yan etkiler azaltılmaya başlanmış, daha kabul edilebilir düzeylere indirilmesi sağlanmıştır. 

Yeni cihazların amacı hedefi daha doğru olarak tayin edebilmek ve daha doğru olan tayin edilmiş hedefi, daha doğru, daha yüksek dozlarda etkin olarak vurabilmeyi amaçlar. Bunun temelinde bilgisayar ve görüntüleme teknolojileri yatar. 

Yapılan çalışmalar gösteriyor ki, yeni teknolojiler ile yapılan radyoterapilerde hem tedavinin kontrolü daha fazla sağlanmış hem de yan etkiler hasta lehine olacak şekilde düşürülmüş durumda. Bu nedenle bu iyi sonuçlarla olan tedavilerin daha az yan etkilerle verilmesi mümkün hale gelmiştir. Dolayısıyla kanser tedavisinde hastaları daha uzun süre yaşatmak, bu yaşadıkları sürenin de kaliteli olabilmesine olanak sağlanabilmektedir. 

Robotik radyocerrahi ile kanser tedavisi

Radyocerrahi, çok sınırlı, seçili, baştan çok net olarak belirlenmiş bir bölgeye, yüksek dozda ışını çok kısa bir süre içerisinde veren, çevresindeki dokulara zarar vermemesi için doz düşüşü sağlayan ve hedeflenen tümör dokusunu tamamen yok etmeyi amaçlayan bir tedavi türüdür. Aslında bir radyasyon tedavisidir. Farkı, çok sınırlı bir alana, yüksek bir doz verilmesidir. Radyocerrahi genellikle seçilmiş hasta gruplarına, bazen cerrahiye alternatif olarak yapılır. Bunun doktor tarafından endikasyonunun konulması gerekir. 

Radyocerrahi uygulanabilmesi için uygun donanımlı cihazların yanı sıra, içerisinde radyasyon onkoloğu, radyasyon fizikçisi ve teknikerinin de bulunduğu deneyimli bir ekip gerekir. Cihazların bir kısmı sadece radyocerrahi yapmayı hedeflerken, normal radyoterapi tedavilerini yaparken, üzerine ek birtakım donanım ve yazılımlarla radyocerrahi yapılır hale gelinir.

Robotik radyocerrahi uygulaması ise dünyada tek bir cihaz tarafından yapılabilen, sadece radyocerrahi uygulaması yapması için geliştirilen bir cihazdır. Bu cihazın avantajı radyocerrahi uygulanan bölgenin, herhangi bir nedene bağlı olarak hareketini takip ederek ışınlama sırasında bu hareketi göz önüne alarak ışınlama yapmasıdır. Çünkü radyocerrahi her ne kadar ilk olarak intracranial, yani beyin içi bölgelerde başladıysa da, vücutta herhangi bir yerde yapılabilir. Intracranial uygulamalar dışındaki vücut bölgelerine uygulandığı zaman solunum, kalp atımı, damarların atımı ya da gaz geçici, mide doluluğu boşluğu gibi birtakım nedenlerden dolayı hedef her zaman aynı pozisyonda olmayabilir. Robotik radyocerrahi cihazının avantajı, bu hareketi önceden tayin edip ışınlama sırasında bu ışınlamayı harekete göre düzeltme olasılığına sahiptir. 

Videoyu Göster
Sitene ekle
Kapat