Kullanıcı girişi
Kullanıcı adımı unuttum
Şifremi unuttum
Giriş yap
UZMANTV'ye Facebook hesabınız ile üye olun

VEYA eposta adresinle üye ol
Zaten üye misin ? Giriş yap

Kullanıcı adı hatırlatma
Kullanıcı adınızı e-posta adresinize gönderebilmemiz için, lütfen e-posta adresinizi yazıp gönder butonuna basın.
Şifre hatırlatma
Şifrenizi e-posta adresinize gönderebilmemiz için, lütfen kullanıcı adınızı ya da kayıt olurken bize verdiğiniz
e-posta adresinizi yazıp gönder butonuna basın.
ya da
İşlem Tamam
Şifrenizi sistemde kayıtlı olan e-posta adresinize gönderdik. Eğer şifre hatırlatma e-postası ulaşmazsa junk/spam klasörünü kontrol etmeniz yerinde olur. Belki yanlışlıkla oraya düşmüştür.

Üye giriş sayfasına git.

Tamam

İnek Sütü Alerjisi

İnek sütü alerjisinin belirtileri nelerdir?

41,080
kez izlendi
Puan: 4.53 / 5
Detaylı Açıklama
Çocuk Alerjisi ve Astım Uzmanı

İnek sütü alerjisi çocuklarda en sık görülen ve en erken ortaya çıkan besin alerjilerinden birisidir. İnek sütü alerjisi yerine aslında süt alerjisi demek daha doğrudur. Çünkü inek sütü alerjisi olanların çoğunda diğer hayvanların sütlerine de alerji görülmektedir. 

Süt alerjisi inek sütü ve veya inek sütü içeren bir gıdanın alımından sonra bebek veya çocukta baığşıklık sisteminin anormal tepki göstermesine denilmektedir. Süte karşı alerji süt içindeki kazein, beta laktaglobulin, alfa laktaglobulin gibi en az 20 çeşit proteine karşı gelişebilmektedir. 

Süt alerjisi belirtileri genellikle doğumdan sonra ilk 6 ayda ortaya çıkmaktadır. Bir yaşından once yaklaşık 20 bebekten birinde görülmektedir.. Büyük çocuklarda ise yüz çocuktan daha azında görülür. 

Süt alerjisi ağız etrafında kızarıklık, vücutta kızarıklık, egzama, kakada sümüklenme, kakada kan, kusma, ishal ve hatta çocuğun hayatını etkileyebilecek kadar ciddi reaksiyon olan alerjik şok gibi belirtilerle kendini göstermektedir.  

Süt alerjisinin belirtileri genellikle yoğurt verilince, inek sütü içeren bir gıda verilince veya bebek mamaları verildikten sonra ortaya çıkar. Süt alerjisi sadece anne sütü alan bebeklerde  daha az görülmekle birlikte görülebilir Çünkü anne sütünden annenin tükettiği süt ve süt içeren gıdalardaki alerjik maddeler anne sütüne geçmesi ve bebek tarafından alınması nedeniyle gelişir. 

İnek sütü alerjisi belirtileri

İnek sütü alerjisi vücutta bir çok belirtisi olabilir. En sık deride ve mide barsak sisteminde belirti vermektedir. Süt veya süt içeren bir gıdanın alımından sonra halk arasında kurdeşen denilen dudak etrafında kızarıklık veya vücutta kaşıntılı kızarıklık şeklinde veya yanaklarda, boyunda, kulak arkasında, eklem yerlerinde kızarıklık şeklinde kendini gösteren egzama diğer adıyla atopik dermatit şeklinde kendini gösterebilmektedir.  Ayrıca tedaviye cevap vermeyen genital bölgede pişik şeklinde de kendini gösterebilir. 

Bebeklerde özellikle ilk 6 ayda genellikle kakada sümüklenme, kakada kan görülmesi, makat etrafında kızarıklık şeklinde kendini gösterebilmektedir. Bunun dışında kusma, ishal, kabızlık, karın ağrısı ve kabızlık şeklinde belirti verebilir. 

Nedeni bulunamayan reflü, kabızlık durumunda; 3 saatten uzun süren ve 3 haftadan uzun süren gaz ağrısında da aklımıza süt alerjisi gelmelidir. 

Nadiren de süt alımından sonra nezle, akciğerde hırıltı, öksürük ve nefes darlığına da neden olabilir. Kilo alımında durma ve kilo alamama ve besin reddi durumunda da aklımıza süt alerjisi gelebilir. 

Bazen ciddi süt alerjisinde vücutta yaygın kurdeşen, nefes sıkışması, nabızda artış ve tansiyon düşüklüğü ile kendini gösteren alerjik şok yani anaflaksi dediğimiz tablo ile karşı karşıya kalabiliriz.  Bu durum süt içeren bir gıdanın çok az miktarının bile alınmasıyla gelişebilir. 

Süt alerjisi belirtileri süt içeren gıda alımından sonra 2 saat içinde olabildiği gibi 2-3 gün sonra hatta 1 hafta veya nadiren 1 ay sonra bile görülebilmektedir. Genellikle ilk 2 saatte belirti verenler daha ciddidir. 

İnek sütü alerjisi teşhisi

İnek sütü alerjisi daha doğru tanımla süt alerjisi demek gerekir. İnek sütü alerjisi teşhisi için öncelikle süt alerjisi belirtilerinin olması gerekmektedir. Ardından ayrıntılı bir değerlendirme yapılmalıdır. İnek sütü alerjisi kendini genelde 2 yaşından önce gösterir. 2 yaşından sonra süt alerjisi gelişme olasılığı daha düşüktür.

İnek sütü alerjisi belirtileri olan çocuklarda tanı ciltten alerji testi, kandan alerji testi, inek sütü alımına ara verilmesi ve inek sütü yükleme testleri gibi testlerle birlikte çocuk alerji uzmanları tarafından konulmaktadır.

Besin alerjisi testinin ciltten yapılması daha değerlidir. Hem daha hızlı hem de daha güvenilir sonuçlar alınmaktadır. Ciltten yapılan testler 15-20 dakika içinde sonuç verir. Bu nedenle süt alerjisi teşhisinde genellikle ciltten alerji testi yapılması tercih edilmektedir. Fakat bazı durumlarda ikisinin de kullanılması gerekmektedir. Çünkü tek başına testlerle tanı konulamayabilir. Şüpheli durumda tanı süt yükleme testi ile konulur. Bu testin bu konuda deneyimli olan çocuk alerji uzmanı ve merkezlerde yapılması gerekmektedir. Test sırasında ciddi alerji bulguları gelişebileceğinden deneyimsiz kişiler tarafından yapılması tehlikeli sonuçlara neden olabilir.

Ciltten alerji testi 1 aydan sonra yapılabilmektedir. Süt alerjisi bebeklik döneminde başladığı için şüphelenildiği zaman testin yapılması gerekmektedir. Beş yaşından sonra cilt alerji testi yapılabilir bilgisi kesinlikle doğru değildir

Son yıllarda inek sütünün içindeki bütün alerjik proteinleri ayrı ayrı ölçen komponente dayalı tanı (Component resolved diagnosis-CRD), diğer adıyla moleküler alerji testi yöntemi geliştirilmiştir. Bu sayede çocuğun sütün içindeki hangi alerjene duyarlı olduğu saptanarak daha doğru tanı ve tedavisi sağlanmaktadır. Bu testle alerjinin ne kadar sure devam edeceği, fırınlamaya duyarlı olup olmadığı anlaşılmaktadır. Bu testler için çocuğunuzdan kan örneği alınır ve antikorları ölçmek için laboratuvarda incelenir. Son birkaç yıl içinde geliştirilen bu test Türkiye?de de yapılabilmektedir. 

Son yıllarda yanlış olarak gündemde olan kandan bakılan İnek sütü proteinine karşı IgG antikorlarının bakıldığı besin intolerans testi, biorezonans testlerinin süt alerjisinin belirlenmesinin tanısında rolü yoktur. Kakada kalprotektin değerinin de tanıda değeri belli değildir ve önerilmemektedir. Bunun nedeni bebeklerdeki normal değerlerinin belli olmamasındandır. 

Endoskopik biyopsi

Başka şekilde açıklanamayan anlamlı ve inatçı sindirim sistemi yakınmaları, gelişme geriliği veya demir eksikliği kansızlığı varlığında üst ve alt sindirim sistemi endoskopik biyopsileri alınması doğru bir yaklaşımdır. İnek sütü alerjisini gösteren kesin bulgular yoktur. Fakat inek sütü alerjisi dışındaki hastalıkların tanısını koymaya olanak sağlar.

Çocuğun ve anne sütü alıyorsa annenin aldığı besinler her gün besin günlüğüne yazılmalı ve alerji belirtileri görülen saatler not edilmelidir. Fakat inek sütü alerjisi teşhisi için ailenin gözlemi yeterli değildir. Bulgulara göre kan veya deri testi yapılması, onlarında yetersiz olması durumunda besin yükleme testi yapılmalıdır. Kanda ve ciltten yapılan alerji testleri normal olan çocuklarda da non-IgE alerji dediğimiz gizli inek sütü alerjisi (özellikle izole barsak tutulumlarında görülen) alerji testlerinde çıkmayan inek sütü alerjisi olabilir. Bu durumun teşhisi de diyet ve yükleme testleriyle yapılır.

Sadece ailenin verdiği bilgiye göre veya kandan veya ciltten yapılan alerji testi sonucuna göre diyet yapmak sakıncalıdır. Ciddi sonuçlara neden olabilir. Bu nedenler inek sütü alerjisi belirtileri varsa çocuk alerji uzmanına başvurmanız daha uygun olan bir yaklaşımdır

İnek sütü alerjisi tedavisi

İnek sütü alerjisi tanısı konulduğunda, tedavide ilk yapılacak şey inek sütü içeren bütün gıdalardan kaçınmaktır. Bebeğin beslenme yöntemi önemlidir. Eğer bebek sadece anne sütü alıyorsa annenin inek sütü içeren besinleri almaması gerekmektedir. Eğer bebek anne sütü almıyorsa inek sütü alerjisinde kullanılan tam hidrolize veya aminoasit bazlı mamalar kullanmalıdır. 

Bir kısım çocuk fırınlanmış ürünleri (200-220 °C ye kadar ısıtılmış) tolerans gösterebilir. Ancak bu durumun alerji doktorunuz tarafından tetkiklerle birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir.

Çocuk, tolerans gelişmesi gereken yaşa gelmesine rağmen düzelme olmadı ise inek sütüne karşı oral immünoterapi (ağızdan süt verilerek aşı tedavisi) yapılabilir. Bu yöntem genelde 5 yaşından sonra yapılmakla birlikte henüz standart olarak uygulanan bir yöntem değildir.

Çocuğunuz inek sütünü ya da içeriğinde inek sütü bulunan besinleri fark etmeden de tüketebilir. Bu gibi durumlarda hafiften şiddetliye kadar değişen belirtiler meydana gelir. Bu belirtilere göre tedaviler değişmektedir.

İnek sütü alerjisinin hafif reaksiyonlarında, alerji uzmanınızın önereceği antihistamin ilaçlar belirtileri azaltmada yardımcı olmaktadır. Bu antihistamin ilaçlar, çocuğunuzun alerjik olduğu inek sütü içeren besinleri almasından sonra görülen vücutta kaşınma, ürtiker, kızarma şişme gibi belirtileri azaltarak çocuğu rahatlatmak için kullanılır.

Çocuğunuzda görülen şiddetli belirtiler için bir acil servise başvurmanız gerekmektedir. Burada uygulanan tedaviler ile yaşamsal tehlike oluşturabilecek olan bir anafilaksi şokunun yaşanmasının önüne geçilir.

Eğer inek sütü alımı ile şiddetli belirtiler oluyorsa o zaman tehlikeli durumlardan korumak için adrenalin otoenjektörü bulundurulmalı ve belirtiler ortaya çıktığı zaman hemen uygulanmalı ve hemen en yakın bir acil servise başvurulmalıdır.

İnek sütü alerjisi olan bebeğin tüketmemesi gereken besinler

İnek sütü alerjisi tanısı konulduğunda, tedavide ilk yapılacak şey inek sütü içeren bütün gıdalardan kaçınmaktır. İnek sütü alerjisi yanında yumurta veya başka besinlere karşı alerji olup olmadığı çocuk alerji uzmanlarınca değerlendirilmelidir. Sadece inek sütüne karşı alerji mevcutsa ve anne sütü ile besleniyorsa öncelikle annenin diyet yapması gerekmektedir.

İnek sütü teşhisi doktor tarafından konmuş bebeklere aşağıdaki besinleri vermeyin
-İnek sütünün formları yani taze, çiğ, pastörize süt, süt tozu, süt kaymağı
-Keçi, koyun, manda gibi diğer hayvanların sütleri
-Peynir ve yoğurt çeşitleri olan peynir, krem peynir, lor, peynir altı suyu, yoğurt, ayran, kefir ve kesilmiş süt
-Süt ürünü içeren pastane ekmekleri, 
-Süt içeren bisküvi ve kekler, poğçalar, tostlar
-Yoğurt içeren tarhana çorbası, yoğurtlu çorba, tüm hazır çorbalar, kremalı çorbalar
-Süt içeren kekler, kurbiyeler, pudingler
-Tereyağı, margarin, hayvansal yağlar, 
-Terayağ içeren helva, kurabiyeler, helvalar, meyvalar
-Süt içeren kekler kurabiyeler, helvalar
-Süt ürünü içeren mayonez
-İçinde süt ürünü bulunanı bazı pirinç unu türleri
-Tatlılardan puding, krema, ekşi krema, sütlü tatlılar, çikolata ve karamel
- Gıda etiketinde kazein, kazeinat lactalbumin, lactalbumin fosfat, lactoglobulin, laktoz, laktuloz içeren ticari gıdalar,
-Tatlandırıcılar, esmer şeker
-Dana eti ve dana etinden yapılmış sosis, köfte, süt ürünü içeren sosis

Bebek anne sütü yanında ek gıda alıyorsa veya sadece mama alıyorsa bu bebeklerde mama olarak çocuk alerji uzmanının önereceği anti alerjik tam hidrolize veya aminoasit bazlı mamalar kullanılmalıdır. Çünkü normal mamalarda inek sütünden yapılmaktadır. Annede uygulanan diyet bebeğe de uygulanmalıdır. 

İnek sütü alerjisinde anneye ve bebeğe uzun sureli diyet uygulamadan önce öncelikle çocuk alerji uzmanlarınca kesin teşhisin konulması için gerekirse önce anneye sonra bebeğe yüklemeler yapılması doğru bir yaklaşım olacaktır. Gereksiz yere sadece kan tahlili ile veya alerji testi sonucu ile uzun sureli diyet yapılması doğru bir yaklaşım değildir. 

İnek sütü alerjisinin kendiliğinden geçmesi mümkün mü?

İnek sütü alerjisinin düzelmesi öncelikle inek sütü alerjisinin ciddiyeti, diğer gıdalarla alerjinin de birlikte olduğu çoklu gıda alerjisiniin olup olmadığı, birlikte astım ve alerjik nezlenin olup olmamasına göre değişmektedir. 

Çoklu gıda alerjileri ve ciddi inek sütü alerjilerinde ve birlikte astım alerjik nezle olanlarda düzelme biraz daha geç olmaktadır.  

Alerji testinde alerjinin çıkmamasına ragmen inek sütü içeren gıdanın verilmesiyle alerji belirtilerinin görüldüğü, sadece kakada sümüklenme ve kan görülmesi gibi belirtilerle kendini gösteren alerji tipinde genellikle 9 ay ile 1 yaş civarında düzelme görülmektedir. Nadiren 2-3 yaşına kadar devam etmektedir.

Ciddi alerjilerde ve çoklu gıda alerjilerinde alerjinin ciddiyetine bağlı değişmekle birlikte 5 yaşına kadar %90 düzelmektedir. Düzelmeyen vakalar oldukça nadirdir. Genelde düzelmektedir. Düzelmeyen gıda alerjileri genelde kuruyemiş alerjileridir.

İnek sütü alerjisi ile kolik ve reflü arasındaki ilişki

Gaz ağrıları genelde ilk 3 ayda birçok bebekte az veya çok görülmektedir. Eğer 3 haftadan daha uzun süredir ve 3 saatten daha uzun süren gaz ağrıları oluyorsa ve tedavilere cevap vermiyorsa akla inek sütü alerjisi veya diğer besinlere karşı alerji aklımıza gelmelidir. Bu gibi durumla karşı karşıya kalındığı zaman çocuk alerji uzmanlarınca incelenmesinde fayda vardır.

Reflü özellikle 1 yaşından küçük çocuklarda sıklıkla görülebilmektedir. Genellikle kilo alımı iyi olan ve hırıltısı olmayan bebeklerde görülen reflüye fizyolojik reflü denilir ve tedavi de gerekmemektedir. Ancak kilo alımı yeterli olmayan, hırıltıya neden olan ve reflü tedavisine de cevap vermeyen durumlarda yine inek sütü alerjisi veya diğer besinlere karşı alerji aklımıza gelmelidir. Bu durumda da çocuk alerji uzmanı tarafından incelenmesinde fayda vardır. 

İnek sütü alerjisi olan bebeklerin diğer sütleri tüketmesinin zararları

Tüketemez ve tüketmesi çok önemli sorunlara neden olabilir. Inek sütü alerjisi olan birbebeğe sıklıkla çok yanlış bir yaklaşım olan keçi sütü verilmektedir. İnek sütü ve keçi sütü yapısı birbirine çok benzer. İnek sütüne alerjisi olan bir bebekte %80-90 oranında keçi sütüne de alerji mevcuttur. Bu nedenle keçi sütü tavsiye edilmez. 

Ayrıca koyun sütü, manda sütü gibi sütler de tavsiye edilmez. Deve sütü ve eşek sütüne alerji olsalığı daha azdır. Bu sütlerin de yetersiz besin değeri ve enfeksiyon aktarımı gibi riskleri vardır. Ancak mecbur kalınırsa bu sütleri  çocuk alerji uzmanlarınca yapılan alerji testiyle alerji olmadığı saptanması sonrası gözetim altında verilmesi daha doğru bir yaklaşım olcaktır. 
Sonuç olarak inek sütü alerjisi olan bebeklere keçi sütü başta olmak üzere diğer hayvanların sütleri tavsiye edilmez. İnek sütü alerjisi yerine süt alerjisi denilmesi daha doğru bir yaklaşım olabilir. 

Videoyu Göster
Sitene ekle
Kapat