Kullanıcı girişi
Kullanıcı adımı unuttum
Şifremi unuttum
Giriş yap
UZMANTV'ye Facebook hesabınız ile üye olun

VEYA eposta adresinle üye ol
Zaten üye misin ? Giriş yap

Kullanıcı adı hatırlatma
Kullanıcı adınızı e-posta adresinize gönderebilmemiz için, lütfen e-posta adresinizi yazıp gönder butonuna basın.
Şifre hatırlatma
Şifrenizi e-posta adresinize gönderebilmemiz için, lütfen kullanıcı adınızı ya da kayıt olurken bize verdiğiniz
e-posta adresinizi yazıp gönder butonuna basın.
ya da
İşlem Tamam
Şifrenizi sistemde kayıtlı olan e-posta adresinize gönderdik. Eğer şifre hatırlatma e-postası ulaşmazsa junk/spam klasörünü kontrol etmeniz yerinde olur. Belki yanlışlıkla oraya düşmüştür.

Üye giriş sayfasına git.

Tamam

Cushing Hastalığı

Cushing hastalığı nedir?

1,139
kez izlendi
Puan: 4.00 / 5
Detaylı Açıklama
İç Hastalıkları ve Endokrinoloji Uzmanı

Cushing hastalığı, Cushing sendromunun bir alt başlığı olarak görülebilir. Cushing sendromu, vücutta kortizolün çok fazla salgılanmasını ifade eder. Kortizol, dışarıdan da alınabileceği gibi, vücudumuz da kortizolü fazladan yapabilir. Kortizol, halk arasında kortizon olarak da bilinir. Aslında kortizol normalde vücut için hayati bir önem arz eden bir hormondur ve özellikle stres durumlarında bol miktarda salgılanır ancak onun dışında salgısı günlük 30mg civarında gider. 

Tümörler nedeniyle Cushing, kortizol çok fazla salgılanırsa Cushing sendromuna neden olur. 

Cushing sendromuna neden olan tümörler, hipofizde yer aldığında bu duruma Cushing hastalığı adı verilir. Bunu ilk defa Harvard'da çalışan bir beyin cerrahı olan Harvey Cushing tanımlamış.  Vücudu çok şişman ama kolları bacakları çok zayıf, karnında çatlakları olan, hipertansiyon (yüksek tansiyon) sorunu bulunan diyabetik bir hasta ile karşılaşıyor. Cushing, Cushing hastalığı olan bu tip hastaları ömrü boyunca hiç ameliyat etmemiş ancak hastalığı tanımladığı için bu hastalık onun adı ile anılıyor. 

Eğer hipofizde, bunun hemen arkasında yer alan hipofiz bezinde kortizol salgılayan bir tümör varsa, buna Cushing hastalığı diyoruz. 

Hipofiz önemli ve ilginç bir organ. Vücudun endokrin orkestra şefi gibi. İçinde her türlü endokrin bezi çalıştıracak hormon bulunuyor. ACTH da bunlardan biridir. 

Cushing hastalığı nedenleri

Cushing hastalığının nedeni hipofiz bezinde, hemen burnumuzun arkasında beyin tabanının altında yerleşik hipofiz bezinde ACTH salgılayan, bir çeşit hormon salgılayan tümörlerdir. Bu tümörlerin asıl kaynağı tam bilinmiyor. Muhtemelen ACTH salgılayan hücrelerin bir geninde bozukluk oluyor. Bir mutasyon, yer değiştirme, şekil bozukluğu denilebilir. Bunlar da tümöre neden oluyor. 

Tümörlerde mantık ise şu oluyor: Asıl yapması gereken işi yapmıyor veya belirli kontrol mekanizması içinde belli sürelerde ACTH salgılaması gerekirken, bu kontrol mekanizmasını dinlemez hale geliyor, kontrolsüz bir şekilde ASTH salgılıyor. Bu kontrolsüz ACTH salgısı da böbrek üstü bezlerinden kontrolsüz bir şekilde kortizol salgılanmasına yol açıyor. Dolayısıyla vücutta bol miktarda olması gerekenden çok yüksek kortizol hormonu oluşur. Ancak tüm sebep hipofizdeki bir tümör. Yani ACTH salgılanan hücrenin iyi huylu tümörü. Bunlar hiçbir zaman kötü huylu tümörler değildir. Kanser ile ilişkisi hiçbir şekilde yoktur. Ama hormon salgıladıkları için ciddi sonuçları vardır ve mutlaka tedavi edilmeleri gerekir.

Cushing hastalığı belirtileri
- Hastada aydede adı verilen geniş, şiş bir yüz olur
- Yanaklarda kırmızılık vardır
- Ense bölgesinde yağ birikintisi (bufalo hörgücü) oluşur
- Vücut şişmanlar ancak kol ve bacaklar zayıftır

Bunlar tipik cushing bulgularıdır. Ayrıca vücutta çeşitli bölgelerde çatlaklar olabilir. Bu çatlaklar ağırlıkla karın olmak üzere kollar ve bacaklarda da olabilir. Ancak yaşlı kişilerde veya doğum yapmış kişilerde görülen çatlaklardan farklıdır. Genelllikle 1cm'den daha geniştir. Renkleri pembe, mor, erguvan olabilir. Genişlerdir. Burada da kortizolün etkisi nedeniyle renkleri pembe olur. Çünkü kortizol cildin altındaki dokuyu incelten bir hormondur. 

Tüm bunların yanı sıra, kadın hastalarda âdet bozuklukları, âdet görememe, kısırlık; erkek hastalarda ise sertleşme sorunları ve her iki cinste de cinsel isteksizlik görülebilir. Bunun dışında hastalarda yüksek tansiyon görülebilir veya şeker metabolizmaları bozulur, kan şekerleri yükselir, diyabet nedeniyle hekime başvurabilirler. Hastalarda tüm bunların yanı sıra kemik kırıkları, kemik erimesi (osteoporoz) sorunları da söz konusu olabilir. 

Bazı Cushing sendromu kadın hastalar, hekimlerin kapısını ilk etapta polikistik over nedeniyle çalabilir ve testler sonucunda hastanın Cushing olduğu saptanır. 

Cushing hastalığı ile Cushing sendromu arasındaki ilişki

Cushing sendromu vücutta kortizol fazlalığını ifade eder. Bu kortizol fazlalığı dışarıdan olabilir. Örneğin romatoid artrit vb. bir romatizmal hastalığınız vardır MS gibi bir nörolojik sorununuz vardır ve hekiminiz size kortizol başlamıştır. Hastalığı tedavi etmek için yüksek dozda kullanılan kortizol, sizde Cushing sendromuna yol açabilir. Ancak hastalıkların tedavisinde kâr-zarar hesabı yapılır. Kortizol asıl hastalığınızı o kadar iyi tedavi eder ki, bu Cushing sendromunu kontrol ederek işe devam edilir. 

Eğer kortizol fazlalığı, dışarıdan verildiği için değil, vücuttaki iyi huylu bir tümör nedeniyle oluşuyorsa, yani vücudun kendisi tarafından kontrolsüz bir şekilde salgılanıyorsa o zaman da sebeplerine bakılması gerekir. Bunun sebebi hipofiz kaynaklı, hipofiz bezindeki ACTH salgılayan hücrelerden kaynaklanan iyi huylu bir tümör olabilir. Buna Cushing hastalığı nedir veya böbrek üstü bezinden kaynaklanan bir tümör olabilir. Bunlar iyi huylu tümörlerdir ancak bazen kanserleri de olabilir. Ya da akciğerinizde, tiroidinizde veya pankreas gibi bir yerinizde yerleşik bir tümörün gereksiz, fazla veya hiç olmayan bir ACTH hormonu salgısı ile de olabilir. Bunların hepsi Cushing sendromudur. 

Kortizol fazlalığının nedeni hipofizde yer alan tümörlerden kaynaklanıyorsa, bu duruma Cushing hastalığı denir.

Aslında bu hekimlerin hastalıkları tanımlamakta kullandıkları bir sınıflama sisteminin bir parçası diyebiliriz. Cushing sendromunu bir üst başlık olarak düşünebiliriz. Cushing sendromunun çeşitli sebepleri var, bunlardan birisi de hipofizden kaynaklanan tümördür ve işte buna da Cushing hastalığı denir. 

Cushing hastalığı tedavisi

Cushing hastalığı bir tümör olduğu için birinci tedavi seçeneği cerrahidir ve tümör çıkarılmaya çalışılır.  Ameliyatı beyin cerrahları yapar. Ameliyat için burundan girilir, sinüsten geçilir ve beyin bölgesine ulaşılır. Oradaki tümör çıkarılmaya çalışılır. 

Cushing'in cerrahi tedavisi

Cushing sendromu cerrahisi zor bir cerrahidir hem tümörün yeri hem de teknik nedeniyle. Cushing'e sebep olan tümörler genelde çok ufak tümörlerdir ve yüzde 50'si 5mm'nin altındadır. Bu tümörler o kadar ufaktır ki, bazen görüntüleme yöntemleri ile bile tespit edilemezler. Zor görülürler veya hiç görülemezler. Bu nedenle bazen anjiyo yapılır, tümör sağda mı solda mı tespit edilir. Ancak birinci tedavi yöntemi cerrahidir. Bu hastalığın tedavisinde cerrah seçimi çok önemlidir. Ameliyatı deneyimli bir cerrah yapmalıdır. Çünkü hedef ilk ve son cerrahi, son tedavidir. Ancak Cushing'in tedavisindeki zor yan, hastalıksız hale sokmak zordur. Hastalıksız hale gelinse bile tekrarlayabilir. Hastalar ömür boyu kontrol altında tutulmalıdır. Yıllık kontrolleri her zaman yapılmalıdır çünkü genellikle ilk 1 yıl içinde tekrarlama olasılığı vardır. Ancak ömür boyu tekrarlama riski olduğundan hastanın düzenli kontrol altında olması gerekir. 

Cushing için ilaç tedavisi

Cerrahi başarılı olmamışsa veya hastalık tekrarlamışsa genellikle ikinci cerrahi yapılmaz ancak her hasta bazında bunu ayrı değerlendirmek gerekir, ayrıca Cushing hastalığının tedavisi bir işbirliği gerektirir. Endokrinoloji uzmanı ile beyin cerrahının buna birlikte karar vermesi doğru olur. Çünkü her hasta için tedavi seçeneği farklı olabilir. Cerrahi söz konusu değilse veya o hasta buna uygun görülmemişse o zaman ilaçlar kullanılır. Bu ilaçlar direkt hipofize yönelik, oradaki tümörü kurutucu veya yok edici, etkisini azaltıcı ilaçlar olabileceği gibi, böbrek üstü bezleri üzerindeki etkisini azaltan ilaçlar olabilir. Eğer ilaçlar da bu iş kontrol altına alınamıyorsa veya Cushing hastalığı hastada hipertansiyon, diyabet, kemik erimesi gibi çok ciddi hastalıklara sebep oluyorsa, bu durumda bu tedaviye ışın tedavisi de eklenebilir. Ancak buna da hekimler birlikte karar vermelidir. Söz konusu ışın tedavisi ise endokrinoloji uzmanı ve beyin cerrahına bir de radyasyon, onkoloji uzmanı eklenir. Hangisinin uygun olacağına birlikte karar verilir. 

Videoyu Göster
Sitene ekle
Kapat