Kullanıcı girişi
Kullanıcı adımı unuttum
Şifremi unuttum
Giriş yap
UZMANTV'ye Facebook hesabınız ile üye olun

VEYA eposta adresinle üye ol
Zaten üye misin ? Giriş yap

Kullanıcı adı hatırlatma
Kullanıcı adınızı e-posta adresinize gönderebilmemiz için, lütfen e-posta adresinizi yazıp gönder butonuna basın.
Şifre hatırlatma
Şifrenizi e-posta adresinize gönderebilmemiz için, lütfen kullanıcı adınızı ya da kayıt olurken bize verdiğiniz
e-posta adresinizi yazıp gönder butonuna basın.
ya da
İşlem Tamam
Şifrenizi sistemde kayıtlı olan e-posta adresinize gönderdik. Eğer şifre hatırlatma e-postası ulaşmazsa junk/spam klasörünü kontrol etmeniz yerinde olur. Belki yanlışlıkla oraya düşmüştür.

Üye giriş sayfasına git.

Tamam

Bebeklerde Kaka Hakkında Sık Sorulanlar

İdeal bebek kakası nasıl olmalıdır?

3,425
kez izlendi
Puan: 4.00 / 5
Detaylı Açıklama
Çocuk Hastalıkları Uzmanı

Anne sütü alan bir bebeğin kakası genellikle altın sarısı renginde ve sulu çamur kıvamındadır. Genellikle de kokulu bir kaka değildir. Fakat zaman zaman da bebek kakasında değişiklikler görülebilir. 

Bebek kakasındaki değişikliklerin nedenleri
- Bebeğin büyümesi, safra atımının artması
- Emzirme döneminde anne beslenmesindeki değişiklikler
- Bebeğin kaka sıklığı azaldığında, dışkının bağırsak içinde kalış süresinin artması (yeşile dönmesi)

Bebeğin altın sarısı kaka yapmaması bir problem değildir. 

Bebeğin kakasında yoğun balgam ve kan yoksa, sadece renk değişikliği söz konusu ise bunu bir problem olarak görmeye gerek yoktur. 

Yeni doğan bir bebek ilk birkaç gün siyah bir kaka çıkarır. Buna mekonyum kakası adı verilir. Mekonyum kakası, siyah ve macun kıvamında bir kakadır. 

Mekonyum önce yeşille karışmaya başlar. Daha sonra kahverengiye ve genellikle birinci haftanın sonunda her zaman alışık olduğumuz anne sütü kakası olan altın sarısı ve çamur kıvamında olan kakaya döner. Ancak mama ile beslenen bebeklerde her renkte kaka görülebilir. Mamanın içeriği, özellikle demir içeriğine göre yeşil, kahverengi, sarı ile karışık kakalar da görülebilir.

Annelere şu konuda bilgi vermek gerekir ki, bebek kakasının sarı, altın sarısı olmaması bebekte bir sorun olduğuna işaret etmez. Eğer bebeğin kakası altın sarısı değil ancak kanlı balgamlı da değilse, bunu normal kabul etmek gerekir. 

Bebek kakası renginin değişme nedenleri

Anne sütü alan bebeğin kakası altın sarısı renginde ve sulu çamur kıvamındadır ancak bebek kakasının rengi zaman zaman değişiklikler gösterebilir. Anne sütü almayan, mama ile beslenene veya anne sütü alan ve mama alan bebeklerin değişik renklerde kakaları olabilir. Kahverengi, sarı, yeşil renkte kaka yapabilirler; kaka rengi alacalı bulacalı olabilir. Özellikle mamanın demir içeriği arttıkça, kaka renginde değişiklik olabilir. Ayrıca bebeklerin 4. ay sonunda aldıkları demir damlaları sonucunda kaka renginde değişiklikler olur. Altın renginde kaka yapan bir bebek yeşil, hatta bazen siyaha yakın kakalar yapmaya başlayabilir.

Bebeklerde kaka rengi bir sorun işareti değildir. Çeşitli etkenlerle kaka rengi değişebilir. 

Bebeklerde kaka rengi emziren annenin beslenmesi, bebeğin anne sütü dışında aldığı besinlerin türü veya kakanın bağırsakta kalış süresinin uzaması sonucu değişiklikler gösterebilir. 

Bebeğin bağırsağında kakanın kalış süresi uzayınca, kakanın rengi sarıdan yeşile dönebilir ve bunların hepsi normaldir. Dolayısıyla aileler, bebekte kaka renginin değişmesini bir sorun olarak görmemelidir. Ancak kanlı, balgamlı kakalar, kaka renginin gerçekten önemli olduğu durumlardır. Eğer bebekte kanlı balgamlı kaka görülüyorsa veya demir takviyesi almayan bebekten gerçekten siyaha yakın, kahve telvesi renginde bir kaka geliyorsa, bu bir sorun işareti alabilir ve bu noktada ailelerin çocuk doktoruna başvurması uygun olur. 

Bebeklerde kaka sıklığı

Yeni doğanlarda ve küçük bebeklerde ortalama kaka sayısı 24 saatte 4-6 civarındadır ancak bu sayıs 8-10'ları bulabilir. Bazı bebekler zaman zaman her emmeden sonra da kaka yapabilir. Bu da son derece normal olarak görülür. 

Anneler bebekleri biraz az kaka yaptığında anne sütünün yetmediği endişesine kapılır ancak bu endişe ile ek mamaya başlanması doğru değildir. Çünkü kaka sayısının azalması çoğu zaman anne sütünün yetmediğini göstermez.

Bebekte kaka sayısının azalması bebeğin keyfini bozmuyorsa, bebeğin büyümesi sağlıklı bir şekilde devam ediyosa, bebekte kusma vb. herhangi bir sıkıntı yoksa, bebek düzenli olarak gaz çıkarıyorsa bu durum normal, dönemsel olarak görülmeli ve anne sütüne devam edilmelidir. Fakat tersi söz konusu değildir. Günde 8 kere kaka yapan bir bebek bir anda 15 kere kaka yapmaya başlamışsa, bu bir sorunun habercisidir. Bu gibi durumlar enfeksiyon veya inek sütü alerjisinden kaynaklanabilir. Bu durumda mutlaka doktoru haberdar etmek gerekir. 

Bebek büyüdükçe genellikle kaka sayısı azalır. 1 yaş bebeğinin ortalama 24 saatlik kaka sayısı 2-3 civarına düşer. 

Bebek büyüdükçe kaka sayısının azalmaması, günlük kaka sayısının 8'lerde, 10'larda, 12'lerde seyretmesi yine bir problemden kaynaklanıyor olabilir. Bu durumdan da doktorun haberdar edilmesi gerekir. 

Bebeklerde kaka yaparken zorlanma için yapılabilecekler

Erişkinler gün boyunca yürürler, otururlar; tuvaletleri geldiği zaman bir uyarı hissederek tuvalete gider, çömelerek veya oturarak tuvaletlerini yaparlar. Bu eylemlerin hepsi kaka yapmak için yardımcı ve yararlı eylemlerdir. Oysa bir bebek 24 saat boyunca sadece süt içer ve yatar. Yerçekiminden de hiç yararlanamaz. Ayrıca bebeklerin kakaları sıvıdır ve sıvı kaka şekilli olmadığı için bağırsağın son bölümü olan rektumda yerleşip, rektuma uyar verip bebeğin kaka yapmasına yardımcı olamaz. Dolayısıyla bebeklerin sıvı kaka yaptıkları dönemde, özellikle ilk aylarda, ek besinler başlamadan, zaman zaman kaka yaparken zorlandıklarına çok rastlarız. 

Bebek ilk aylarında, ek besine başlamamışken kaka yapmakta zorlanıyorsa ve anne bebeğin kaka yapmaya çalıştığını hissedebiliyorsa, annenin bebeğine yapabileceği en büyük iyilik bebeği tuvalete tutar gibi tutmaktır. Burada yanlış anlaşılma olmaması için ayrıca belirtmek gerekir: Bu yardım kesinlikle tuvalet alışkanlığı vermek için değildir. Bu yöntemle sadece yerçekiminden yararlanarak, bebeğin bacaklarını karnına çekip anal açıyı uygun hale getirip bebeğin rahat kaka yapmasını sağlamaya çalışırız. Amaç bebeğin kaka yapmasını kolaylaştırmaktır. Zaten bu işlem bebeğin bezi üzerindeyken, olduğu yerde yapılır. Bu hareket sonrasında bebek kakasını daha rahat yapabilir. Aynı şekilde karına yapılan küçük masaj hareketleri, bacağa yapılan bisiklet çevirme hareketleri de bebeğin kaka yapmasını kolaylaştırmak için yardımcı hareketlerdir. 

Bebeklerde geciken kaka sorunu

Bebekler genellikle günde 4-6 defa kaka yapar. Bazen bu sayıs 8-10'ları bulur. Hatta bazı bebekler her emmeden sonra kakalarını yaparlar. Özellikle doğumdan sonra ilk 48 saat içinde her bebeğin ilk kakasını yapması beklenir. Daha sonraki günlerde de bebekler 4-6-8 kereye kadar kaka yaparlar. Fakat bu şekilde devam eden bebeklerin bir kısmı 1-2 aylık olduğunda birden bire kaka sayısında azalma görülebilir. Günde 1'den 3 günde 1'e, 5 günde 1 defaya düşürebilirler. Bebeğin kaka sayısını azaltması ile herhangi bir sıkıntı ortaya çıkmaz. Yine güzel gazlarını çıkartırlar, emmelerine devam ederler. Ekstra bir kusmaları yoktur, her şey normal seyrinde devam ediyordur fakat bebek 5-6 gün sonunda kaka yapar. Bebeğin 5-6 günün sonunda yaptığı kaka da yine cıvık, sıvı ve bol bir kakadır. Bu durumda çocuk doktorları bunu kabızlık olarak değil, geciken kaka olarak adlandırır. Bunun normal bir durum olduğunu düşünür. Fakat aileler bu durumun bir sorun olduğunu düşünür. Oysaki normal bir süreçtir. 

Geciken kaka konusu genellikle 1-2 ay, kimi zaman da 3-4 ay sürer ve 5. ay sonunda genellikle çoğu eski ritmine geri döner. Bazıları ise sadece ek gıdalar ile birlikte kaka yapmaya döner. Bu durumda yapacak bir şey yoktur. Bebeğin normal yaşantısına devam etmesi sağlanmalıdır. Geciken kaka bir hastalık işareti değildir. Zaman içinde düzelecek bir durumdur. 

Sadece ve sadece hayatının ilk 48 saati içinde kaka yapmamış olan bebeklerde, kaka yapma aralığı çok uzunsa, bu tip bebeklerde "Hirschspung" adı verilen "Megakolon" hastalığı düşünebilir. Sadece bu bebeklerde, doktorun bu konuyu değerlendirmesi iyi olacaktır. 

Bebekte kanlı kaka

Yeni doğan bebekler ve küçük bebekler altın sarısı renkte ve çamur kıvamında kaka yapar. Eğer bebeğin kakasında kan görmeye başladıysak, bu durum genellikle bir sorun işaretidir. Bazen bir kere hafif bir kan görüp geçebiliriz ve bir daha bu kanı görmeyebiliriz. Bu çok önemli değildir. Fakat bebeğin her kakası kanlı görünümdeyse, bu mutlaka bir sorun işaretidir. Bu kan çok az olacağı gibi çok yoğun da olabilir, kaka ile karışık olabilir. Erişkin kakası katı olduğu için kan bariz bir şekilde görülebilirken, bebek kakasında kan kaka ile karışmış olarak görülür. Bazen aile onun kan olduğunu da anlayamayabilir. Ancak genellikle görüntü kırmızı ve kaka ile karışık görünümdedir. 

Eğer bebeğin kakası kanlı geliyorsa ev bu şekilde devam ediyorsa bunun mutlaka bir sebebi vardır ve durum çok önemsenmelidir. Bebek kakasında kan görülmesinin en sık karşılaşılan nedeni bebekte inek sütü protein alerjisidir. Bu, bebeğe annenin aldığı süt ürünlerinden veya inek sütünden geçebileceği gibi, ek mamadan da kaynaklanabilir. Bu, acilen diyet gerektiren bir durumdur. 

Bebekte kanlı balgamlı kakanın ikinci en sık rastlanan nedeni enfeksiyonlardır. Özellikle salmonella, shigella ve dizanteri gibi bağırsak enfeksiyonları bebekte kanlı kaka oluşmasına neden olur. Ancak bunlara eşlik eden ateş, genel durum bozukluğu da vardır. Bazen, bebekte sindirim sistemi bozuklukları, malabsorbsiyon durumlarında kanlı kaka görülebilir. Ancak bebeklik çağında en sık rastlanan durumlar inek sütü protein alerjisi ve enfeksiyonlardır.

Bir de bebeğin makatında çatlaklardan dolayı da kanlı kaka olabilir. Zorlanarak kaka yapan bebeklerde bu olabilir. Fakat bu çatlaklar bebeklerde erişkinlerdeki kadar çok kanlı kakaya neden olmaz. Bu nedenle bebek ısrarla kanlı kaka yapıyorsa, bunu sadece çatlağa bğalamalı. Bahsedilen sebepler de mutlaka değerlendirilmelidir. 

Bebekte köpüklü kaka

Normal anne sütü alan bebeğin kakası sulu, çamur kıvamında ve altın sarısı renkte olur. Mama alan bebeklerde ise değişik renklerde kakalar olabilir. Bazen bebekler kaka yaparken kakaları basınçlı gelebilir ve bu nedenle kakada biraz köpük oluşabilir. Fakat kakada eğer çok ciddi, dikkat çekecek kadar köpük varsa ve bu sürekli devam ediyorsa kakadaki köpüklü görünüm neredeyse kakanın önüne geçiyorsa çocuk doktorları bu kakayı köpüklü kaka olarak değerlendirir. 

Bebekte köpüklü kaka olmasının sebeplerinin başında laktoz intoleransı gelir. Özellikle basınçlı ve zor kaka yapan bir bebek, kaka yaptığı zaman da çok bol ve köpüklü kaka yapıyorsa bu bebekte inek sütü alerjisinden şüphelenmek gerekir. Laktoz intoleransının bebeklerde rastlanma sıklığı da oldukça fazladır. 

Bebekte çölyak ve kistik fibrozis gibi malabsorbsiyon (emilim bozukluğu) durumlarında da bebeğin kakası köpüklü olur ve bu Türkiye'de sık rastlanan bir durumdur. 

Bu köpüklü kakalar ailenin dikkatini çekecek kadar çoksa, kakada özellikle köpük, kakadan daha hakimse bunun altında bir sağlık sorunu yatabileceği için durum mutlaka doktora bildirilmeli, ne gerekiyorsa araştırma yapılmalıdır. 

Yine sık rastlanan bir durum olan inek sütü alerjileri, anne sütü alan bebeklerde de mama ile beslenenlerde de olabilir. Bebek sadece anne sütü ile beslense de, annenin beslenmesinde yer alan süt ve süt ürünleri bebekte laktoz intoleransına yol açabilir. İnek sütü proteinine alerjisi olan bebeklerin kakası kanlı, balgamlı veya köpüklü olabilir. 

Bebekte bağırsak enfeksiyonları durumunda da kaka sayısı artar, kaka rengi ve kokusu bozulur; kan, balgam gibi durumların yanında köpüklü kaka da görülebilir. 

Bebeklerde kaka ile ilgili doktora gitmeyi gerektiren durumlar

Bebeklerde kanlı balgamlı kakanın en önemli sebebi bebekte inek sütü protein alerjisidir. Annenin diyetindeki inek sütü proteini veya bebeğin mamasındaki inek sütü proteini bebekte alerjiye neden olabilir. 

Bebeklerde kanlı balgamlı kakanın ikinci en sık görülen ikinci sebebi enfeksiyonlardır. Özellikle Salmonella, Shigella enfeksiyonları ve dizanteri bebeklerde kanlı balgamlı kakaya neden olur. Fakat bunlarda genellikle kanlı balgamlı kakaya ateş, genel durum bozukluğu ve kusmalar da eşlik eder. 

Bebekte kaka yapma sayısının birden bire çok fazla artması yine enfeksiyon belirtisi olabileceği için ailenin doktora başvurması gerekir. 

Bebeklerde 6. aydan sonra yani glutenli besinler başladıktan sonra ani başlayan kötü, pis kokulu, köpüklü, yağlı kakalar çölyak hastalığının belirtisi olabilir. Bu durumda ailenin doktora başvurması gerekir.

Çok gazlı, basınçlı, köpüklü ve zorlamalı yapılan kakalar bebekte laktoz intoleransı belirtisi olabilir ve bu durumda da mutlaka doktora başvurulması gerekir. 

Bebeklerde kaka yapamama

Tüm bunların yanı sıra bebeklerde kaka yapamama sorunu da görülebilir. Kronik kabızlıklar dışında, kaka yapamayan bir bebek aynı zamanda,

- Gaz çıkaramıyorsa,
- Ağlama sıklığı artmışsa,
- Kusmaya başlamışsa

bu durum bağırsak tıkanması veya apandisit kaynaklı olabileceğinden acilen doktora başvurulması gerekir. 

Acil olmayan kabızlıklarda, bu durum bebeği rahatsız etmiyorsa, bebeğin kilo alımında bir sıkıntı yoksa, büyümesi sağlıklı bir şekilde devam ediyorsa, günlük olarak düzenli gaz çıkarıyorsa bu, doktorluk bir durum değildir fakat acil olmadığı halde kaka yapamamak bebeği rahatsız ediyorsa, bu nedenle beslenmesi bozuluyorsa ve gün içinde son derece huzursuz oluyorsa, yine bu da doktora gidilmesi gereken bir durum anlamına gelir. 

Videoyu Göster
Sitene ekle
Kapat