Kullanıcı girişi
Kullanıcı adımı unuttum
Şifremi unuttum
Giriş yap
UZMANTV'ye Facebook hesabınız ile üye olun

VEYA eposta adresinle üye ol
Zaten üye misin ? Giriş yap

Kullanıcı adı hatırlatma
Kullanıcı adınızı e-posta adresinize gönderebilmemiz için, lütfen e-posta adresinizi yazıp gönder butonuna basın.
Şifre hatırlatma
Şifrenizi e-posta adresinize gönderebilmemiz için, lütfen kullanıcı adınızı ya da kayıt olurken bize verdiğiniz
e-posta adresinizi yazıp gönder butonuna basın.
ya da
İşlem Tamam
Şifrenizi sistemde kayıtlı olan e-posta adresinize gönderdik. Eğer şifre hatırlatma e-postası ulaşmazsa junk/spam klasörünü kontrol etmeniz yerinde olur. Belki yanlışlıkla oraya düşmüştür.

Üye giriş sayfasına git.

Tamam

Anafilaksi

Anafilaktik şok ne anlama gelir?

605
kez izlendi
Puan: 4.00 / 5
Detaylı Açıklama
Çocuk Hastalıkları Uzmanı

Anafilaksi çocuğun veya yetişkinin bir maddeye karşı gösterdiği aşırı şiddetli alerjik reaksiyondur. Bu madde besin, böcek sokması, arı sokması, lateks, iğne yoluyla verilen bir ilaç, aşı veya ağız yoluyla verilen bir ilaç olabilir. 

Anafilaksinin en önemli özelliği vücudun tüm sistemlerini etkilemesi ve ölümcül olabilmesidir. Belirtileri ilk başta hafif olabilir ama çok hızlı bir şekilde artar. Anafilakside ani ve hızlı bir şekilde ilerleyen karın krampları, vücutta kaşıntı ve kızarıklık, nefes alamama gibi belirtiler ortaya çıkar. Bu belirtilere müdahale edilmezse hızlı bir şekilde tansiyon düşmesi meydana gelir.  

Bütün bunlar aşırı alerjik reaksiyona neden olan besin veya maddenin alınmasının ardından vücutta oluşan birtakım reaksiyonlar sonucunda salgılanan maddelerle ve İgE ile olmaktadır. 

Hipotansiyon döneminde gerekli müdahaleler yapılamaz veya gecikilirse bütün damar sistemi etkilenir ve damar sisteminde, kılcal damarlarda da dahil olmak üzere çökme yaşanır. Tıpta buna vasküler kollaps adı verilir. 

Anafilaktik şok ise ölüm ile sonuçlanabilecek son derece ciddi bir tablodur. Bu tablo son derece agresif bir bakım tedavisi gerektirir. Dolayısıyla anafilaktik şok, anafilaktik reaksiyonu takip eden ileri bir durumdur ve ölümle sonuçlanabilecek kadar ciddi ve tehlikelidir. 

Çocuklarda anafilaksi

Çocuklarda anafilakside ilk önce hafif bir hapşırma, ağız çevresinde uyuşma gibi belirtiler görülür. Hızlı bir şekilde yaygın kaşıntı, vücutta kızarıklık, kabartılar; soluyamama, soluğun daralması ve yutamama hissi; dudaklarda, kulaklarda, burunda şişme ve kişinin kendini birden çok kötü hissetmesi, karında kramplar, soğuk terleme belirtileri başlayabilir. 

Anafilaksiye hemen müdahale yapılmazsa hızlı bir şekilde hipotansiyon, tansiyon düşmesi gerçekleşir. Tansiyon düşmesi sırasında da gereken müdahalaler yapılmazsa vücudun tüm damar sistemi kendini birden bırakabilir. Buna da vasküler kollaps denir. Vasküler kollaps sonunda anafilaktik şok adı verilen, çoğunlukla ölümle sonuçlanan durum meydana gelir. 

Anafilaksi, vücudun bir maddeye karşı geliştirdiği hızlı bir reaksiyondur. En fazla ilaçlarla ve besinlerle ortaya çıkar. Belirtilerin ortaya çıkışı çok hızlıysa, anafilaktik reaksiyon da çok şiddetlidir. Belirtiler yavaş yavaş ortaya çıkıyorsa anafilaktik reaksiyon biraz daha yumuşak geçebilir. Fakat ne olursa olsun, anafilaksinin ölümcül bir reaksiyon olduğu bilinmeli, hastanın anafilakside olduğu düşünülüyorsa, en kısa zamanda bir acil servise yetiştirilmelidir. 

Eğer daha önceden bu tip bir reaksiyon geliştirmiş bir çocuk ise, muhtemelen yanında bir acil çantası vardır ve bu acil çantasındaki adrenalin, hastane yolunda bile çocuğa hemen uygulanmalıdır. 

Çocuğunuzu anafilaksiden korunmanın yolları

Anafilaksi, vücudun bir maddeye karşı geliştirdiği şiddetli ve ölümcül olabilen bir reaksiyondur. Bu madde aşı, ilaç, iğne, antibiyotik hapları veya diğer haplar, besinler, lateks, böcek veya arı sokması olabilir. 

Bilinen bir maddeye karşı aşırı duyarlılığı olan veya genel olarak aşırı alerjik bünyesi olan bir çocukta aile zaten son derece önlemli olmalıdır. Daha önce anafilaktik şok geçiren veya şiddetli alerji atağı geçiren bir çocuğun yanında mutlaka bir acil çantası bulunmalıdır. Bu acil çantasının içinde çocuğun kendi kendine yapabileceği veya ailenin uygulayabileceği hazır enjektör şeklinde epinefrin (EpiPen) olmalıdır. Acil çantasının içinde olacak ilaçların dozajları ve çeşitleri yine doktor tarafından belirlenir.

En önemli konulardan biri, aşırı alerjik çocukların MedicAlert adı verilen bir bileklik takmasıdır. Bu bileklik çocuğun alerjik olduğunu veya biliniyorsa, neye karşı alerjisinin olduğunu söyler. Çocuk konuşamayacak durumdaysa, çevresindeki kişiler, yanında aile veya bu durumu bilen kişi yoksa, örneğin çocuk okulda veya kampta ise çevresindeki kişiler bu bileklikten hemen durumunu algılayıp daha hızlı hareket edebilirler. 

Arı sokması, böcek sokması gibi durumlara aşırı duyarlılık gösteren çocukların kamp alanlarına çok fazla gitmemeleri; yeşil alanlara, deniz kenarına gitmeleri gerekiyorsa, yanlarında mutlaka acil çantalarını taşımaları uygun olur. Arı sokması ile ilgili daha önce kötü bir deneyim yaşanmışsa, şiddetli reaksiyon veya anafilaksi gösterilmişse, bu çocuklara 3 ile 5 yıl arasında süren aşılama tedavisi uygulanır. Bu tedaviler arı sokmalarında son derece başarılıdır. 

Anafilaksik reaksiyon geçirmiş veya buna aday olan çocukların kullandıkları ilaçlar da son derece önemlidir. Bu tip çocuklara mümkünse enjeksiyon yoluyla değil, ağız yoluyla verilmeli ve ilaç seçiminde çok dikkatli olunmalıdır. Ayrıca bu çocuklara uygulanabilecek olan görüntüleme müdahalelerinden veya cerrahi müdahalelerden önce ilgili kişiler aydınlatılmalı, çok dikkatli olunmalıdır. Örneğin radyolojik inceleme yapmadan önce verilen radyokontrast maddelerden önce bir hazırlık süreci geçirilebilir veya çocuğa alerji yapmayacak bir radyokontrast madde kullanılabilir. Yine ameliyatlarda da kullanılacak anestezikler bu durumdan dolayı farklı seçilebilir.

Besin alerjisi durumlarında da ailenin çocuğun besinlerini titizlikle hazırlaması, alerjik maddelerin besinlerin içerisine konulmaması, dışarıdaki menülerde çok dikkatli olunması; lokantada veya bir başka yerde çocuğa besin sipariş verilirken mutlaka durumun bildirilmesi ve dikkatli bir şekilde bunun soruşturulması gerekir. 

Anafilaksi ölümle sonuçlanır mı

Anafilaktik reaksiyon son derece ciddi ve ölümle sonuçlanabilen bir durumdur. Belirtiler hafiften şiddetliye doğru çok hızlı bir şekilde gelişir. İlk önce ağız çevresinde uyuşma, kaşıntı, hapşırık gibi olan belirtilerle başlar, vücutta hızlı bir şekilde şişme, kabarma, karın krampları, nefes alamama gibi durumlar ortaya çıkar. Bunları takiben hipotansiyon gelişir. Eğer hasta hipotansiyon evresindeyken de gerekli müdahaleyi göremezse, bunu takiben vasküler kollaps adı verilen durum ve ondan sonra da şok gelişir. Bundan sonra da ölüme gidiş hızlı olabilir. Dolayısıyla, anafilaksi, son derece hızlı ilerleyen, mutlaka ciddiye alınması ve acil müdahale gereken, şok ve sonrasında ölümle sonuçlanabilen bir alerjik reaksiyondur. 

Çocuklarda anafilaksi

Anafilaksi, bir böcek-arı sokmasına, herhangi bir besine, ilaca, enjeksiyona, aşıya veya latekse karşı ortaya çıkan, çok şiddetli ve tüm vücudu etkileyen, tüm sistemleri etkileyen alerjik reaksiyondur. 

Anafilaksiler, çok ciddi durumlardır ve müdahale edilmezse ölümle sonuçlanabilir. Eğer bir çocuk herhangi bir şekilde anafilaktik reaksiyon geçirmişse, ondan sonraki yaşantısı için de son derece dikkatli olunmalıdır. Bu çocuğa ilgili alerji testleri yapılıp, onda alerji yapan maddeler ortaya çıkartılabilir. Fakat her zaman daha önce anafilaksi geçirmiş bir çocuğun yanında acil çantası bulundurulmalıdır. Aynı zamanda MedicAlert bileklikleri de kullanılabilir. Acil çantasının içindeki en önemli madde epinefrin kalemidir (EpiPen). Bunun haricinde antihistaminik ve kortizon preparatları da bulundurulabilir. Çocuğun yanında hangi preparatların bulunacağına doktor karar verir. Fakat daha önce anafilaktik reaksiyon geçirmiş çocuğun evde veya dışarıda, nereye giderse gitsin, yanında bu acil çantasının bulunması gerekir.

Anafilaktik reaksiyona aday olan çocuk, sağlık kurumlarından uzak yerlerde tatil veya kamp yapmamalıdır. Çünkü bu çocuklarda herhangi bir reaksiyon gelişirse, tıbbi bakım açısından bazen dakikalar değil, saniyeler bile çok önemlidir. Bu nedenle bu tip çocukların tatilleri, kampları sağlık kuruluşlarına yakın yerlerde olmalıdır. 

Anafilaktik reaksiyon geçirmiş çocuklar hayatlarında bazı gıdalardan mahrum kalabilirler. Çocuğun bu duruma psikolojik olarak hazırlanması gerekir. 

Bu tip çocuklarda özellikle alerji yapma olasılığı olan antibiyotiklerden ve ilaçlarda uzak durulması gerekir, ilaçlar genellikle iğne yoluyla değil, ağız yoluyla verilmeye gayret edilmelidir. Yine bu tip çocuklarda, film çekilmesi için verilen radyo kontrast maddeler ciddi reaksiyona yol açabileceğinden dolayı, yine bu tip müdahalelerden önce ailenin ilgili doktorları ve kişileri uyarması gerekir. 

Anafilaksinin evreleri

Anafilakside genellikle ilk belirti ağız çevresinin uyuşmasıdır. Ancak küçük bir çocuk bunu ifade edemeyecektir. Çocuk çok iyi izlenmeli, diğer belirtiler gözlenmelidir.

Anafilaksi belirtileri
- Ağız çevresinde uyuşma
- Burunda kaşınma
- Öksürük
- Tüm vücutta kaşınma ve kızarıklık
- Dudakta, burunda ve kulakta şişme
- Nefeste hırıltı ve hışırtı
- Nefes alamama
- Yutamama

Küçük çocuklar yaşadıklarını ifade edemezler, ailenin ancak gözlemlerinden çıkarması gerekebilir.

Özellikle anafilakside vücutta yaygın kızarıklık ve kaşıntı yoksa aile bu konuda uyanık davranamayabilir. Her zaman için vücutta yaygın kızarıklık ve kaşıntı beklenmemelidir.

Anafilaksiye bu aşamada müdahale edilemezse, kişide hipotansiyon (tansiyon düşüklüğü) meydana gelir. Hipotansiyon döneminde de gerekli müdahale yapılmazsa vücudun damar sistemi çöküşe uğrar. Buna vasküler kollaps denir. Bunun ardından hasta şoka girer. Dolayısıyla anafilakside çevredeki kişilerin belirtileri çok iyi takip etmesi ve çocuğu hemen acil servise götürmesi gerekir. 

Bu çocuk, alerjik olduğu bilinen ve/veya astımlı bir çocuksa anafilaksinin daha hızlı akla gelmesi gerekir. Zaten çocuk daha önce anafilaksi reaksiyonu geçirmişse, yanında mutlaka acil çantası ve uyarıcı bilekliği, MedicAlert bilekliği bulunmalıdır. Bunlar yoksa da çevresindeki kişilerin, annenin ve babanın bu belirtilerden daha ilk baştaki bir ikisini gördükleri anda acil müdahale için yola çıkmaları uygundur. 

Videoyu Göster
Sitene ekle
Kapat